İdare Hukuku

Hoşgeldiniz



Favorilerime Ekle

 
 
 
 
  İmar Hukuku > Yapı Hukuku > Yapı (İnşaat) Ruhsatı > Mevzuat

3030 Sayılı Kanun Kapsamı Dışında Kalan Belediyeler Tip İmar Yönetmeliği

Resmi Gazete: 2 Kasım 1985                                  Sayı: 18916 Müker­rer
Birinci Bölüm
GENEL HÜKÜMLER
Madde 1 – 3194 sayılı İmar Kanunu hükümlerine dayanılarak hazır­lanmış bulunan bu Yönetmelik ..... Belediyesi’nin belediye ve mücavir alan sınırları için­deki imar plânı bulunan alanlarda uygulanır.
Madde 2 – (Değişik 1. fıkra: 13.7.2000) Tanımlar ve ruhsata ilişkin hü­kümler hariç, bu Yönetmelikte yer alan diğer hususlar, imar plânlarında aksine bir açıklama bulunmadığı takdirde uygulanır.
Ancak imar plânlarında, parselasyon durumları ve bina kitleleri, bil­hassa bu maksatla etüd edilerek, ölçüleri verilmediği takdirde, sadece ayrık veya bitişik bina yapılacağını, ön bahçeli veya ön bahçesiz nizamın kabul olunacağını, binaların tertip şeklini ve yüz alacakları cepheyi tespit maksadı ile şematik olarak gösterildi­ğinden, bunlara ait ifadeler imar plânlarının ka­yıtlarından sayılmazlar.
Madde 3 – İmar plânlarında açıklanmamış ve bu Yönetmelikte de yer al­mamış hususlarda lüzum ve ihtiyaca ve civarın karakterine göre uygulana­cak şekli takdire, belediye yetkilidir.
(Ek fıkra: 2.9.1999) Belediye, mevzuat ve standartlarda özürlüler konu­sunda getirilen hükümlere uymakla ve bunları uygulamakla yükümlüdür. Ayrıca, belediye yörenin koşullarını göz önünde bulundurarak mevzuat ve standartlarda yer almayan hususlarda da özürlülerle ilgili gerekli önlemleri almaya yetkili ve so­rumludur.
Madde 4 – (Değişik: 13.7.2000) Bu Yönetmelik esaslarına göre yapılacak bütün yapılarda plân, fen, sağlık ve çevre şartları ile ilgili diğer kanun, tüzük ve yönetmelik hükümlerine ve Türk Standartları Enstitüsü tarafından belirlenmiş stan­dartlara uyulması zorunludur.
Madde 5 - (Değişik: 13.7.2000) Bu Yönetmelik kapsamında yapılacak ya­pıların inşasında, 2.2.1997 tarihli ve 23098 müker­rer sayılı Resmi Gazetede ya­yımlanan “Afet Bölgelerinde Yapılacak Yapılar Hakkında Yönetmelik” ile 8.5.2000 tarihli ve 24043 sayılı Resmi Gazetede yayımla­nan “Binalarda Isı Yalı­tımı Yönetmeliği” hükümlerine uyulması zorunludur.
Madde 6 - (Değişik: 13.7.2000) Belediyeler, İmar Kanununa ve bu Yönet­melik hükümlerine aykırı olmamak ve Türk Stan­dartları Enstitüsü standartlarına uymak şartı ile İmar Kanununun 21. madde­sinde belirtilen kendi beldelerinin özel­liği açısından gerekli gördükleri hu­susları, belediye meclis kararına bağlayarak bu Yönetmeliğe ilave edebilir­ler. Bu kararın bir örneği Bakanlığa gönderilir ve ma­hallinde yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer.
Madde 7 – Projeleri, Bayındırlık ve İskan veya Milli Savunma Ba­kanlıkla­rınca hazırlanacak ve onaylanacak yapılara ait projelerin belediyece incelenmesi sırasında, Yönetmeliğin üçüncü bölümünde belirtilen ölçü ve hükümlere bağlı ka­lınması mecburiyeti yoktur.
Ayrıca, umumi binalardan yalnız ayrık nizamda olanları ile sanayi bölgele­rindeki tesisler, bu Yönetmeliğin bina derinlik ve yükseklikleri hak­kındaki kayıtla­rına ve Yönetmelikte bu gibi binalar için yer verilenler dı­şında kalan iç ölçülere tabi değildir.
(Değişik: 2.9.1999) Ancak, özürlülerin yaşamını ko­laylaştırmak amacıyla özürlülerle ilgili Türk Standartları Enstitüsü stan­dartlarına uyulması zorunludur.
(Değişik 3. fıkra: 2.9.1999) Bu maddenin tatbikinde belediyece tereddüde düşülmesi halinde Bayındırlık ve İskan Bakanlığından alınacak görüş doğrultu­sunda işlem yapılır.
Madde 8 - (Değişik: 13.7.2000) Bir yapıda bağım­sız bölümlerden herhangi birinde plân ve/veya yönetmelik hükümleri ve ruhsat ve eki projelerdeki aykırılık­lar giderilmedikçe yapının inşasına de­vam edilemez, iskan edilen diğer bağımsız bölümlerde tamir, tadil veya ilave inşaat işlemleri yapılamaz.
Bir parselde birden fazla yapı varsa bu yapılardan herhangi birisinin plân ve/veya ilgili yönetmelik hükümlerine aykırı olması, bunlara aykırı olmayan diğer yapıların tamir, tadil veya ilave inşaat işlemlerini durdurmaz.
Madde 9 – Belediyeler; tasarrufu altındaki yol, otopark, park, yaya bölgesi, kaldırım gibi yerler ile bunlar üzerindeki kamu hizmetlerinin yürütülebilmesi için gerekli büfe, hela, trafo merkezi gibi tesisleri, ulaşım ve haberleşme noktaları, sin­yalizasyon ve ay­dınlatma elemanları, çöp kutusu, bank, reklam ve bilgilendirme levha ve panoları gibi kent mobilyaları ile peyzaj elemanlarını Türk Standartları Ens­titüsü standartlarına da uymak koşuluyla yapar veya yaptırır.
Bunların her türlü alt yapının yapımı ve kullanımı ile bakım ve ona­rımı sıra­sında veya sirkülasyonunun engellenmemesi, can ve mal güvenliği­nin sağlanması zorunludur.
Madde 10 – Belediye, uygun gördüğü yerlerde yapıların estetiği ile ilgili ku­rallar getirmeye yetkilidir.
(Ek fıkra: 2.9.1999) Ancak bu kurallar özürlülerin ula­şabilirliğini engelle­yemez.
Madde 11 – Bu Yönetmelikte belediyeye bırakılmış olan takdir yet­kileri ve sorumlulukları belediye başkanına aittir.
Madde 12 - (Değişik: 2.9.1999) Ruhsat süresi içinde tamamlanması müm­kün olamayacağı için beşinci yıl içinde ruhsat yenile­mek üzere ilgili idareye başvu­rarak ruhsat yenilemesi yapılan yapılar hak­kında, ruhsat alma tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümleri uygula­nır.
İnşasına 2 yıl içinde başlanmayan veya ruhsat süresi içinde tamam­lanmayan ve süresi içinde ruhsat yenilemesi yapılmayan yapılar, ruhsatsız yapı olarak değer­lendirilir. Bu yapılar hakkında yeniden ruhsat alma tari­hinde yürürlükte bulunan plân ve mevzuat hükümleri uygulanır.
İkinci Bölüm
TANIMLAR
Tanımlar
Madde 13 – ((Değişik: 2.9.1999) Yerleşme alanı ile il­gili ta­nımlar:
Yerleşik (meskun alan): Varsa üst ölçek plân kararlarına uygun olarak, imar plânı ile belirlenmiş ve iskan edilmiş alandır.
Gelişme (inkişaf) alanı: Varsa üst ölçek plân kararlarına uygun olarak, imar plânında kentin gelişmesine ayrılmış olan alandır.
Madde 14 – Kent bölgeleri tanımları ve alan kullanış şartları:
1.    Çalışma alanları
a.    (Değişik: 2.9.1999) Merkez iş alanı: İmar plânla­rında yö­netim, sosyo-kültürel ve ticari amaçlı yapılar için ayrılmış bölgedir. Bu bölgede büro, işhanı, gazino, lokanta, çarşı, çok katlı mağaza, banka, otel, sinema, ti­yatro gibi sosyal kültürel tesisler, yönetimle ilgili tesisler, özel eğitim ve özel sağlık tesisleri ve benzeri yapılar yapılabilir.
b.    Sanayi bölgesi: İmar plânlarında her türlü sanayi tesisleri için ayrıl­mış alanlardır. Bu bölge içerisinde amaca göre hizmet göre­cek diğer yapı ve tesisler de yapılabilir.
2.    Sosyal ve kültürel altyapı alanları
a.    Yeşil alanlar: Toplumun yararlanması için ayrılan oyun bahçesi, ço­cuk bahçesi, dinlenme, gezinti, piknik, eğlence ve kıyı alanları toplamıdır. Metropol ölçekteki fuar, botanik ve hayvan bahçeleri ile bölgesel park­lar bu alanlar kapsamındadır.
aa. Çocuk bahçeleri: 0-5 yaş grubunun ihtiyaçlarını karşılayacak alanlar­dır. Bitki örtüsü ile çocukların oyun için gerekli araç gereç­lerinden büfe, havuz, pergole ve genel heladan başka te­sis yapıla­maz.
ab. Parklar: Kentte yaşayanların yeşil bitki örtüsü ile dinlenme ihti­yaçla­rına cevap veren alanlardır. İmar plânındaki park alanlarının içerisinde park için gerekli başka tesisler göste­rilmemişse, ancak büfeler, havuzlar, pergoleler, açık çayhane ve genel heladan başka tesis yapılamaz. Lüzumu halinde açık spor tesisleri yapılır.
ac. (Değişik - RG: 2.9.1999 – 23804) Piknik ve eğlence (rekreas­yon) alanları: Kentin açık ve yeşil alan ihtiyacı başta olmak üzere, kent içinde ve çevresinde günü birlik kullanıma yönelik ve imar plânı kararı ile belirlenmiş; eğlence, din­lenme, piknik ihtiyaçlarının kar­şılanabileceği lokanta, gazino, kahvehane, çay bahçesi, büfe, oto­park gibi kullanımlar ile, tenis, yüzme, mini golf, otokros gibi her tür sportif faaliyetle­rin yer alabileceği alanlardır. Bu alanda yapıla­cak yapıların emsali (0.05)’i, yüksekliği (6.50) m’yi geçemez.
b.    Spor ve oyun alanları: Spor ve oyun ihtiyaçlarını karşılayan alanlar­dır. Bu alanlarda kent ölçekleri hiyerarşisine göre gerekli spor ve oyun alan­ları bulunur. Bunlar futbol, basketbol, voleybol, tenis, yüzme, atle­tizm, buz pateni vb. gibi spor faaliyetlerini ih­tiva eden açık ve kapalı te­sis alanlarıdır.
(Ek fıkra: 2.9.1999) (1) ve (2) numaralı bentlerde be­lirtilen çalışma, sosyal ve kültürel altyapı alanlarında yapılacak tüm yapı, tesis ve açık alan düzenlemele­rinin, özürlülerin de ulaşmasını ve kullanma­sını sağlayacak şekilde Türk Standart­ları Enstitüsü standartlarına uygun ola­rak yapılması zorunludur.
Madde 15 – Parsellere ait tanımlar
1.    Parsel cephesi: Parselin üzerinde bulunduğu yoldaki cephesidir. Köşe ba­şına rastlayan parsellerde geniş yol üzerindeki kenar, par­sel cephesi­dir. İki yolun genişliklerinin eşit olması halinde dar kenar, parsel cephe­sidir.
2.    Parsel derinliği: (Değişik: 2.9.1999) Parsel ön cephe hat­tına arka cephe hattı köşe noktalarından indirilen dik hatların uzunlukla­rının ortalama­sıdır.
Madde 16 – Yapı düzenine ait tanımlar
1.    Taban alanı: Yapının parsele oturacak bölümünün yatay, izdüşü­münde kaplayacağı alandır. Bahçede yapılan eklenti ve müştemi­lat taban alanı içinde sayılır.
2.    Taban alanı kat sayısı: Taban alanının imar parseli alanına oranı­dır.
3.    Yapı inşaat alanı: (Değişik: 13.7.2000) Işıklık­lar ha­riç, bodrum kat, asma kat, çatı arasında yer alan mekanlar ve ortak alanlar dahil yapının inşa edilen tüm katlarının toplam ala­nıdır.
4.    Kat alanı katsayısı (KAKS) (em­sal): (Değişik: 13.7.2000) Yapının bü­tün katlardaki alanları toplamının parsel alanına ora­nından elde edilen sayı­dır. Katlar alanı bodrum kat, asma kat, çekme ve çatı katı ve kapalı çıkmalar dahil kullanı­labilen bütün katların ışıklıklar çıktıktan sonraki alanları toplamı­dır. Açık çıkmalar, iç yüksekliği 1.80 m’yi aşmayan ve yalnızca tesisatın geçirildiği tesisat galerileri ve katları, ticari amacı ol­ma­yan ve yapının kendi ihtiyacı için otopark olarak kulla­nılan bölüm ve katlar, yangın merdivenleri, asansörler, kalorifer dairesi, kö­mürlük, sı­ğınak, su deposu ve hidrofor bu alana katılmazlar. Kul­lanı­labilen katlar deyiminden konut, işyeri, eğlenme ve dinlenme yerleri gibi oturmaya, çalışmaya, eğlenmeye ve dinlenmeye ayrıl­mak üzere yapılan bölümler ile bunlara hizmet veren depo ve ben­zeri alanlar anlaşılır.
5.    (Bu bent, 2.9.1999 ta­rih ve 23804 sayılı RG’de yayımlanan Yönet­me­li­ğin ilgili maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır.)
6.    Yapı yaklaşma sınırı: Plânda ve yönetmelikte belirtilmiş olan yapı­nın komşu parsellere en fazla yaklaşabileceği sınırdır.
7.    Bina derinliği: Binanın ön cephe hattı ile arka cephe hattının en uzak nok­tası arasındaki en fazla yaklaşabileceği sınırdır.
8.    Tabii zemin: Arazinin hafredilmemiş ve doldurulmamış halidir.
9.    Saçak seviyesi: Binaların son kat tavan döşemesi üst kotudur.
10. Bina yüksekliği: Binanın kot aldığı noktadan saçak seviyesine ka­dar olan mesafesidir. İmar plânı ve yönetmelikte öngörülen yük­sekliktir.
11. Kat yüksekliği: Binanın herhangi bir katının döşeme üstünden bir üst­teki katının döşeme üstüne kadar olan mesafesidir.
12. Bodrum kat: Zemin katın altındaki katlardır.
13. Zemin kat: İmar plânı ve yönetmelikte öngörülen kat adedine göre alt­taki kattır.
14. Asma kat: Binaların, iç yüksekliği en az 5.50 m olan, zemin ka­tında dü­zenlenen ve ait olduğu bağımsız bölümü tamamlayan ve bu bölümden bağlantı sağlayan kattır. Asma katlar, iç yüksekliği 2.40 m’den az ol­mamak, yola bakan cephe veya cephelere 3.00 m’den fazla yaklaşma­mak üzere yapılabilirler.
15. Normal kat: Zemin ve bodrum katların dışında kalan kat veya kat­lardır.
16. Son kat: (Değişik: 2.9.1999) Çatı altında bulunan normal katların en üstte olan katıdır.
17. Ayrık nizam: Hiçbir yanından komşu binalara bitişik olmayan yapı niza­mı­dır.
18. Blok nizam: İmar plânı veya bu Yönetmelikte cephe uzunluğu, de­rinliği ve yüksekliği belirlenmiş tek yapı kitlesinin bir veya bir­den fazla parsel üzerine oturduğu bahçeli yapı nizamıdır.
19. Bitişik nizam: Bir veya birden fazla komşu parsellerdeki binalara bitişik olan yapı nizamıdır.
20. Resmi bina: (Değişik: 6.8.1997) Genel, katma ve özel büt­çeli idarelerle, il özel idaresi ve belediyeye veya bu ku­rumlarca ser­mayesinin yarısın­dan fazlası karşılanan kurumlara, kanunla veya kanu­nun verdiği yetki ile kurulmuş kamu tüzel ki­şilerine ait bina ve tesisler­dir.
21. Umumi bina: (Değişik: 2.9.1999) Kamu hizmeti için kulla­nılan resmi bi­nalarla ibadet yerleri, özel eğitim, özel sağlık tesis­leri, sinema, tiyatro, opera, müze, kütüphane, konfe­rans salonu gibi kültürel binalar ile ga­zino, düğün salonu gibi eğ­lence yapıları, otel, özel yurt, işhanı, büro, pasaj, çarşı gibi ticari yapılar, spor tesisleri, genel otopark ve buna ben­zer umuma ait binalardır.
22. Konut dışı kentsel çalışma alanları: İçerisinde motel ve lokantada buluna­n akaryakıt ve bakım istasyonları, resmi ve sosyal te­sisler, du­mansız, kokusuz atık ve artık bırakmayan ve çevre sağ­lığı yönünden tehlike yaratmayan imalathaneler ile patlayıcı, par­layıcı ve yanıcı mad­deler içermeyen depoların yapılabileceği alanlardır.
23. Basit tamir ve tadil: Yapılarda derz, iç ve dış sıva, boya, badana, oluk dere, doğrama, döşeme ve tavan kaplamaları, elektrik ve sıhhi tesisat tamirleri ile çatı onarımı ve kiremit aktarılması iş­lemleridir.
24. Esaslı tadilat: (Değişik: 13.7.2000) Yapılarda ta­şıyıcı unsuru etkileyen ve/veya inşaat alanını ve ruhsat eki pro­jelerini değişti­ren işlemlerdir. Esaslı tadil, ruhsata tabidir.
25. Yüksek katlı bina: 10 kat veya daha yüksek katlı binadır.
26. (Ek Bent: 2.9.1999) Ortak alanlar: Binaların giriş hol­leri, ışık­lıklar, hava bacaları, saçaklar, tesisat galerileri, açık ve kapalı merdi­venler, yangın merdivenleri, asansörler, kalorifer dai­resi, kapıcı dairesi, kö­mürlük, sığınak ve otopark gibi ortak kulla­nıma açık alanlardır.
27. (Ek Bent: 2.9.1999) Özürlü: Doğuştan veya sonradan her­hangi bir ne­denle bedensel, zihinsel, ruhsal, duygusal ve sos­yal yete­neklerini çeşitli derecelerde kaybetmesi nedeniyle normal yaşamın ge­reklerine uya­mama durumunda olup; bağımsız hareket edebilmesi için yapılarda ve açık alanlarda özel fiziki düzenle­melere gereksinim duyan kişidir.
28. (Değişik: 13.7.2000) Fenni mesul: Proje müel­lifleri kendileri olsun veya olmasın, yapının yürürlükteki kanun, imar plânı, ilgili Yönetmelik hü­kümleri, Türk Standartları, bilim­sel kurallar, teknik şartnameler, fen, sanat ve sağlık kurallarına ve tüm mevzuat hükümle­rine uygun olarak düzenlenen ruhsat eki projelerine göre gerçekleştiril­mesini, aldıkları eğitime göre de­netleyen ve ilgili idareler ile üyesi ol­dukları odalarına karşı so­rumlu olan ilgili meslek mensuplarıdır.
29. (Değişik: 13.7.2000) Fen adamları: Yapı, elekt­rik tesi­satı, sıhhi tesisat ve ısıtma, makine, harita kadastro ve benzeri alan­larda mesleki ve tek­nik öğrenim veren, en az lise dengi okullardan me­zun olmuş veya lise mezunu olup, bir öğretim yılı süreyle Bakanlıkların açmış olduğu kurs­ları başarıyla ta­mamlamış olanlar ile 3308 sayılı Çı­raklık ve Meslek Eğitimi Ka­nununa göre ustalık belgesine sahip olan elemanlardır.
Üçüncü Bölüm
ARSA VE YAPILARLA İLGILI HÜKÜMLER
Parsel büyüklükleri:
Madde 17 – İmar plânında gösterilen çeşitli bölgelerde imar plânı ile geti­rilmiş farklı hükümler yoksa, yapılacak ifrazlarda, elde edilecek yeni parsellerin asgari ölçüleri, arazi meyilli, yol durumu, mevcut yapılar vb. gibi mevkiin özellik­leri ile bu parsellerde yapılması mümkün olan yapıların öl­çüleri ve ihtiyaçları da göz önünde tutularak tespit olunur. Şu kadar ki; bu tespit sırasında aşağıdaki şartlar ihlal edilemez.
Parsel genişlikleri:
1.    İkamet ve ticaret bölgelerinde:
a.    Dört kata kadar (4 kat dahil) inşaata müsait yerlerde:
aa.            Bitişik nizamda: (6.00) m’den,
ab.            Blok başlarında: Yan bahçe mesafesi + (6.00) m’den,
ac. Ayrık nizamda: Yan bahçe mesafeleri toplamı + (6.00) m’den az olamaz.
b.    Dokuz kata kadar (9 kat dahil) inşaata müsait yerlerde:
ba.            Bitişik nizamda: (9.00) m’den,
bb.            Blok başlarında: Yan bahçe mesafeleri toplamı + (9.00) m’den az olamaz.
bc. Ayrık nizamda: Yan bahçe mesafeleri toplam + (9.00) m’den az ola­maz.
c.    On veya daha fazla katlı inşaata müsait yerlerde:
ca. Bitişik nizamda: (12.00) m’den,
cb. Blok başlarında. Yan bahçe mesafesi + (12.00) m’den,
cc. Ayrık nizamda: Yan bahçe mesafeleri toplamı + (12.00) m’den az olamaz.
2.    Yalnız bir katlı dükkan yapılacak ticaret ve küçük sanayi bölgele­rinde:
a.    Bitişik nizamda: (5.00) m’den,
b.    Blok başlarında: Yan bahçe mesafesi + (5.00) m’den,
c.    Ayrık nizamda: Yan bahçe mesafeleri toplam + (5.00) m’den az ola­maz.
3.    Sanayi bölgelerinde:
30.00 m’den,
az olamaz.
4.    Konut dışı kentsel çalışma alanlarında:
40.00 m’den az
olamaz.
Bu ölçülerin tespitinde, köşe başına rastlayan parsellerde yol tarafın­daki yan bahçe yerine, o yol için tayin edilmiş on bahçe mesafesi alınır.
Parsel derinlikleri:
1.    İkamet ve ticaret bölgelerinde:
a.    Ön bahçesiz nizamda: (13.00) m’den,
b.    Ön bahçeli nizamda: Ön bahçe mesafesi + (13.00) m’den az ola­maz.
2.    Yalnız bir katlı dükkan yapılacak ticaret ve küçük sanayi bölgele­rinde:
a.    Ön bahçesiz nizamda: (5.00) m’den,
b.    Ön bahçeli nizamda: Ön bahçe mesafesi + (5.00) m’den az ola­maz.
3.    Sanayi bölgelerinde:
30.00 m’den,
az olamaz.
4.    Konut dışı kentsel çalışma alanlarında:
40.00 m’den, az olamaz.
Parsel alanları:
Konut dışı kentsel çalışmaları alanlarında 2000 m2’den az olamaz. Bahçe mesafeleri
Madde 18 –
1.    Ön bahçe mesafeleri: İskan alanlarında yapılacak binaların ön bahçe ve yol kenarına rastlayan bahçe mesafeleri en az (5.00) m’dir.
2.    Yan bahçe mesafeleri: (Değişik: 2.9.1999) Bodrum kat­larda iskan edilen katlar da dahil, dört kata kadar (4 kat dahil) olan bina­larda yan bahçe mesafeleri en az (3.00) m’dir. Fazla her kat için yan bahçe mesafeleri (0.50) m artırılır.
3.    Yan bahçe mesafelerinin hesa­bında dikkate alınacak kat adedi: (Değişik: 2.9.1999) Bodrumlarda iskan edilen katlar da dahil, binada yer alan iskan edilen katların toplam yüksekliğinin üçe bölünmesi ile bulunacak sayıdır (Ek: 13.7.2000) (2.50) m’yi aşan artık değerler bir kat adedine tekabül eder.
Bina yüksekliği hesabında, arkasında kullanılan hacim oluşturulmamış isti­nat duvarların yükseklik hesabına dahil edilmez.
Parselasyon plânı, ifraz-tevhid ve istisnalar
Madde 19 –
1.    Her türlü imar adasında, parselasyon plânı yapılmadan bu adadaki parsel­lerde ifraz ve tevhid yapılamaz.
2.    Çeşitli kamu ve hizmet tesislerinin gerçekleştirilmesi maksadı ile ya­pıl­ması gereken kamulaştırmalar yüzünden bu hizmet ve tesis­ler için lü­zumlu parçalara ayrılmasını sağlamak üzere yapılacak ifrazlar, bu Yö­netmelikteki ifraz şartlarına tabi değildir.
3.    Yapı nizamı inşaat taban alanı oranı ile belirlenen yerler ile plân üze­rinde ölçüsü belirlenmiş blok nizamında olan yerlerin dışında, ayrık ve blok nizamına tabi imar parselasyon plânı varsa imar parsellerinin tev­hidi halinde elde edilecek yeni inşaat taban alanı, parsellerin tevhidi ön­cesi ayrı ayrı hakları olan inşaat taban alan­larının toplamını geçemez.
4.    (Değişik: 2.9.1999) Ayrık yapı nizamına tabi olup, imar plânı ile farklı yükseklik veya kullanım kararları getirilmiş imar parsel­leri tevhid edi­lemez. Aralarında (3.00) m ve daha fazla kot farkı bulu­nan imar par­sel­leri tevhid edilemez.
Madde 20 – İfraz yolu ile cephesi olmayan parsel ihdası, ancak imara müsait hale getirildiği parsele şuyulandırılarak yapılır.
Madde 21 – İmar plânlarında, iskan hudutları içinde bulunup da, umumi hizmetlere ayrılan yerlere rastlayan arsaların, bu hizmetler için gere­ken kısmı ay­rıldıktan sonra geriye kalan parçaları imar plânı ve bu Yönet­melik esaslarına göre müsait ise parsellere ayrılabilir. Keza, imar plânı ve yönetmelik esaslarına göre müsait olduğu takdirde, bunlar üzerinde yapı izni verilebilir. Tamamı umumi hiz­metlere ayrılan yerlere rastlayan veya kalan parçası plân ve yönetmelik hükümle­rine göre yapı yapılması müsait olma­yan arsalar, kamulaştırılıncaya kadar sahipleri tarafından olduğu gibi kulla­nılmaya devam olunur.
Bu gibi yerlerden beş yıllık programa dahil bulunmayanların da; yük­seklik­leri tabii zeminden (6.50) m’yi, brüt inşaat alanı (250) m2 yi geçme­mek, mümkün mertebe sökülerek başka bir yere nakli kabil malzemeden ve buna müsait bir sis­temde inşa edilmek şartı ile ve yine imkan nispetinde mevcut ve müstakbel yol güzergahlarına tesadüf ettirilmemek suretiyle imar plânı tatbikatına kadar, sahiple­rinin isteği üzerine belediye encümenince muvakkat yapı yapılmasına izin verilir. Bu yapının, imar plânına göre bu­lunduğu bölgenin özellikleri ve Belediye Başkan­lığının teklifi de göz önüne alınarak hangi maksat için yapılıp kullanılabileceği belediye encümenince tayin ve tespit olunur. Mülk sahibi bu maksadın dışına çı­karmaz
Muvakkat ruhsat süresi 10 yıldır. Yapı izni verilmezden önce belediye en­cümeni kararının gün ve sayısının 10 yıllık müddet için muvakkat inşaat olduğunun ve diğer lüzumlu ölçü ve şartların, tapu kaydına şerh edilmesi gereklidir. Muvakkatlık süresi tapu kaydına şerh verildiği günden başlar.
Bir parselde birden fazla muvakkat yapıya izin verilmesi halinde bu yapıla­rın inşaat alanları toplamı 250 m2’den ve yükseklikleri 6.50 m’den fazla olamaz.
Plân tatbik olunurken, muvakkat inşaat ve tesisler yıktırılır. On yıllık muvakkatlık müddeti dolduktan sonra veya 10 yıl dolmadan yıktırılması veya ka­mulaştırılması halinde muvakkat bina ve tesislerin 2942 sayılı Ka­mulaştırma Ka­nunu hükümlerine göre takdir edilecek bedeli sahiplerine ödenir.
Kapanan yollar
Madde 22 – İmar plânına göre kapanan yollar veya mahreci bulunma­sına rağmen yapı adası ortasında kalan parseller ifraz edilemezler. Bu gibi yerler İmar Kanununun ilgili hükümleri uygulanamadığı ve yapı yapılma­sına müsait bir durum elde edilmediği takdirde, bu hükümler uygulanıncaya veya kamulaştırılıncaya ka­dar sahiplerince olduğu gibi kullanılmaya devam olunur.
Bu gibi arsalardan beş yıllık programa dahil olmayan ve bu Yönetme­lik hü­küm ve ölçülerine göre bina yapılmasına müsait bulunanlara da yük­seklikleri tabii zeminden (6.50) m’yi ve brüt inşaat alanı 250 m2 yi geçme­mek üzere, 21. madde­deki şekil ve esaslar dahilinde muvakkat inşaat izni verilir.
Tehlikeli alanlar
Madde 23 – Taşkın, heyelan ve kaya düşmesi gibi afet alanlarında bulunan sıhhi ve jeolojik mahzurları olan veya bunlar gibi tehlikeli durumlar arz etmesi yüzünden imar plânlarına veya ilgili idarelerce hazırlanmış veya onaylanmış ra­porlara göre yapılması yasak edilen alanlar ifraz edilemez. Bu gibi yerlerde arazi takviyesine matuf tesislerden başka yapı yapılamaz.
İmar plânlarında yukarıdaki sebeplerle “ağaçlandırılacak alan” olarak göste­rilen alanlarda da aynı esaslara uyulur.
Parsellerde yapılanma şartları
Madde 24 – Bir parselin bulunduğu imar adasına ait parselasyon plânı yapı­lıp belediye encümenince kabul edilip tapuya tescil edilmeden o ada­daki herhangi bir parsele yapı ruhsatı verilemez.
Parselasyon plânına göre müstakil yapı yapılmasına müsait tapuya tescilli imar parseli oluşması halinde parselasyon plânının tamamının tapuya tescil şartı beklenmez.
Genel olarak parsel büyüklükleri hakkındaki hükümlere uymayan ar­salarda, yeni inşaat veya ilaveler yapılmasına veya mevcut yapıların esaslı tadillerine izin verilmez. Bu gibi arsalar, İmar Kanunu hükümlerine göre yapı yapılmasına müsait hale getirilinceye kadar veya bu mümkün olmadığı takdirde kamulaştırılıncaya kadar sahiplerince eskiden olduğu gibi kullanıl­masına devam olunur.
Ancak, iki tarafında imar plânı ve mevzuatına aykırı olmamak şartı ile ya­pılmış bina veya bir tarafında böyle bir bina ile diğer tarafında plâna göre tespit edilmiş bir yol bulunan arsalardan, plân ve yönetmeliğin diğer şartla­rına aykırı olmamak kaydı ile, bu Yönetmelikteki parsel büyüklükleri ile ilgili hükümlere uy­maksızın yapı yapılmasına izin verilir.
Bir parselde birden fazla bina yapılması
Madde 25 – Bir parsele, bu Yönetmeliğin 18. maddesindeki ölçülere uyul­ması kaydı ile birden fazla yapı yapılabilir.
Umumi binalar için belediye encümenince kabul edilecek fonksiyon şeması ve prensip kararlarına göre proje tanzim edilir.
Maliklerin talebi halinde, tapu idareleri imar parsellerini imar adası içinde tevhid ederek yeni elde edilen imar parselleri üzerinde yatay kat mül­kiyeti veya kat irtifakı tesis ederler.
Taban alanı kat sayısı
Madde 26 – Blok veya ayrık yapı nizamına tabi olan ve imar plânı ile ölçü ve emsal verilmemiş yerlerde taban alanı kat sayısı %40’ı hiçbir şe­kilde geçemez.
Bina cepheleri
Madde 27 – Ayrık yapı nizamına tabi olan yerlerde yapılacak yapıla­rın max. bina cephesi (30.00) m’dir. İkili veya üçlü blok yapılması gereken yerlerde, daha uygun çözüm yolları bulmak maksadı ile birkaç dar parseli birlikte mütalaa ederek o yer için tespit edilen yapı karakterine uyacak bir tertipten uzaklaşmamak üzere bina cepheleri toplamı (30.00) m olan ikili veya üçlü bloklar teşkil etmeye belediye yetkilidir. Blok yapı nizamına tabi olan yerlerde ise azami blok boyu (50.00) m’dir.
Bina derinlikleri
Madde 28 – Bina derinlikleri azami (40.00) m’yi geçmemek ve hiçbir yerde arka bahçe sınırına (3.00) m’den fazla yaklaşmamak şartı ile;
H
1 = L (K + ----) formülü ile hesaplanır.
2
Burada;
1= Bina derinliği
L= Parsel derinliği
K= Ön bahçe mesafesi
H= Bina yüksekliğini gösterir.
Ancak;
1.    Formülün kullanılması sonucunda (10.00) m’den az çıkan bina de­rinlik­leri, arka bahçe mesafesi (2.00) m’den az olmamak üzere (10.00) m’ye çıkartılabi­lir.
2.    Köşe başına rastlayan parsellerde yapı derinliği parselin yüz aldığı yollar üzerindeki komşu parsellere verilecek derinliklere göre belirlenir.
3.    İmar plânlarında ticaret bölgesi olarak gösterilen blok ve bitişik ni­zam yapı adalarında yapılacak binaların gece ve gündüz ikamete ayrılma­yan, sadece işyeri olarak kullanılan zemin katları, bodrumları ile birlikte ön ve yan bahçe mesa­felerine tecavüz etmemek kaydı ile, arsa derinliğince ya­pılabilir. Şu kadar ki, me­yilli arsalarda bu yüksekliğin, arka komşu sınırında tabii zeminden itibaren (6.50) m’yi geçmesi halinde, bu miktarı aşan kısmı arka komşu sınırından en az (3.00) m geriden başlatılır.
4.    H/2 arka bahçe mesafesini temin etmek şartı ile bina derinliğini (40.00) m’ye çıkarmaya belediye yetkilidir.
5.    Ayrık yapı nizamında, köşe başından başka iki yola cephesi bulu­nan par­sellerde taban alanı kat sayısı %40 dahilinde kalmak kaydı ile bina derinliği için azami (40.00) m şartı aranmaz.
Bina yükseklikleri
Madde 29 – (Değişik: 12.8.1987) İmar plânlarında kat adet­leri veya bina yükseklikleri belirtilmemiş yerlerde bina yükseklikleri ve bunlara tekabül eden kat adetleri aşağıda gösterilen miktarları aşmamak üzere tespit olunur.
İmar plânlarına göre genişliği:
1.    (7.00) m’ye kadar olan yollarda: Bina yüksekliği (6.50) m’den, kat adedi bodrum hariç 2’den fazla,
(7.00) m ve daha geniş yollarda: Bina yüksekliği (9.50) m’den, kat adedi bodrum kat hariç 3’ten fazla,
(9.50) m ve daha geniş yollarda: Bina yüksekliği (12.50) m’den, kat adedi bodrum hariç 4’ten fazla,
(12.00) m ve daha geniş yollarda: Bina yüksekliği (15.50) m’den kat adedi bodrum hariç 5’ten fazla,
(14.50) m ve daha geniş yollarda: Bina yüksekliği (18.50) m’den, kat adedi bodrum hariç 6’dan fazla,
(17.00) m ve daha geniş yollarda: Bina yüksekliği (21.50) m’den, kat adedi bodrum hariç 7’den fazla,
(19.50) m ve daha geniş yollarda: Bina yüksekliği (24.50) m’den, kat adedi bodrum hariç 8’den fazla,
olamaz.
(İmar plânlarında gösterilen bina yüksekliklerinin veya kat adetlerinin bir­birlerine tahvillerinde veya neye tekabül ettiklerinin tespitinde de bu esaslar göz önünde bulundurulur.)
2.    İmar plânına göre iskan hudutları dışında kalan veya iskan hudutları içinde bulunup da yapı yapılması men edilen veya başka maksada tahsis olunan yerlerde bu madde uygulanmaz.
3.    Yeni yapılacak binalarda: Tayin edilmiş ise imar plânlarındaki şartlara, aksi halde bu Yönetmelikte gösterilen yüksekliğe veya kat adedine uyulması mec­buridir.
Ancak, temel ve statik hesapları ile bahçe mesafeleri, merdiven, ışıklık vs. gibi kat adedi veya bina yüksekliği ile ilgili elemanları, plân ve yönet­melikte göste­rilen azami yüksekliğe göre hesaplamak lüzumu halinde asan­sör yeri bırakılmak veya proje mesuliyeti ile fiilen yapılacak bölümün fenni mesuliyet hizmetleri bu esaslara göre aranmak şartı ile daha az katlı inşaat yapılabilir.
Belediyece uygun görülen hallerde üç ve daha katlı bina yapılması ge­reken yerlerde inşa olunacak noksan katlı binalarda ise bu şartlar aranmaya­bilir.
4.    Bu maddenin uygulanmasında, yollardaki arazi genişleme ve da­ralma­larda, ön bahçe, yeşil alan, refüj, meydan, otopark, demiryolu, su kanalı gibi unsur­lar yol genişliğine dahil edilmez.
5.    Bu Yönetmelikte gösterilen yükseklikler, herhangi bir abideyi veya muha­fazası gereken tarihi ve mimari bir eserin görünüşünü bozması halinde belediyece lüzumu kadar azaltılabilir.
6.    (Bu bent, 2.9.1999 tarih ve 23804 sa­yılı Resmi Gazetede yayımlanan Yönetmeliğin ilgili maddesi ile yü­rürlükten kal­dırılmıştır.)
Binalara kot verilmesi
Madde 30 – (Değişik: 2.9.1999) Binalara kot verilme­sinde aşağıdaki esas­lara uyulur:
1.    Yoldan kotlandırma
Genel olarak binaların cephe aldığı yolun tretuvar seviyesinden (bor­dür taşı üst seviyesinden) kot verilir.
Tretuvar seviyesi, yol seviyesinin (0.18) m üstü olarak kabul edilir.
Henüz oluşmamış yollarda kot talebi halinde bordür üst seviyesi, be­lediye ta­rafından hazırlanan projesine göre en geç 20 gün içinde belirlenir.
Binalara kot verilirken parselin kot aldığı cephesinin orta noktası hiza­sındaki en yüksek tretuvar seviyesi röper kabul edilir.
Parselin kot aldığı yol cephesinin köşe notları arasında (3.50) m veya daha fazla kot farkı bulunması halinde, binanın oturacağı alan kademelendirilmek ve her kademenin orta noktasına rastlayan bordür taşı üst seviyesi (+-0.00) kabul edilmek suretiyle kot belirlenir. Ancak her ka­demenin kendi hizasındaki en düşük bordür kotundan itibaren yüksekliği en çok (1.75) m olmak zorundadır.
Kademeli kotlandırmada her kademe, cephe boyunca (6.00) m’den aşağı olamaz. Son kademenin (6.00) m’den az olması durumunda bir önceki kademe seviyesine uyulur. Ayrıca her kademedeki bina bölümü kendi (+-0.00) kotuna göre, imar plânı ile belirlenen saçak seviyesini geçemez.
Tabii zemin kotu yol kotu altında olan parsellerde, binalara verilecek azami kot parselin cephe aldığı yol hizasındaki en yüksek tretuvar seviyesi­dir.
2.    Tabii zeminden kotlandırma
Arazinin meyilli olması durumunda, parselin tabii zemini yoldan yük­sek ve ön bahçe mesafesi (10.00) m veya daha fazla veya parselin tabii ze­mini yoldan aşağıda ve ön bahçe mesafesi (15.00) m veya daha fazla ise tabii zeminden kot verilir.
Yola göre yüksek olan parsellerde, tabi zemin kotu, o parseller için bordür seviyesinden verilecek kotu (3.00) m’den fazla geçemez.
Bir yola cepheli veya birden fazla yola cepheli olup, üzerinde birden fazla yapı yapılması mümkün olan parsellerde kot, her binanın köşe kotları­nın aritmetik ortalaması alınarak bulunur. Ancak, yola nazaran (3.00) m yüksek olan parsellerde, tabii zemin kotu ilgili belediyenin imar birimince yapı adasının tamamının bu madde hükümleri çerçevesinde etüdü ve bunun belediye encümenince kabulü ile yapılır.
3.    Köşe başı parsellerde kotlandırma
Köşe başı parsellerde kot, yolların farklı genişlikte olduğu durumda geniş yoldan ve parsel orta noktası hizasındaki bordür taşı üst seviyesinden verilir.
Yolların aynı genişlikte olduğu, yollar arasındaki kot farkının en çok (1.50) m olduğu durumlarda yolların kesiştiği tretuvar üst seviyesinden kot verilir.
Aynı genişlikte yolların kesişmesi sonucu meydana gelen ve yollar arasında (1.50) m’den fazla kot farkı bulunan, imar plânında ön cephesi işa­retlenmeyen köşe başı parsellerde kot, yollar üzerindeki kat nizami, bitişik parsellerin kot durumu, parsel cepheleri uzunlukları ile yapı yoğunluğu dik­kate alınarak belediyesince be­lirlenen parsel ön cephesinin orta noktası hi­zasındaki bordür taşı üst seviyesinden verilir.
Röper noktası ve parselin yol cephesine rastlayan köşe kotları arasında (3.50) m veya daha fazla kot farkı olması durumunda (1) numaralı bent hü­kümleri doğrultusunda kademe yapılır.
4.    Köşe başından başka iki yola cephesi olan parsellere, cephe aldığı yoldan bu maddenin yukarıdaki bentlerine uygun olarak kot verilir.
5.    İkili veya üçlü blok teşkil eden binaların her birisine yukarıdaki bentlere göre ayrı ayrı kot verilir.
Bir parselde birden fazla yapı yapıldığında her yapı için ayrı olarak yukarı­daki bentlere uygun kot verilir.
Tabii zeminden kotlandırma, ancak ilgili belediyenin imar birimince, yapı adasının tamamının etüdü ve bunun ilgili belediye encümenince kabulü ile uygula­nır.
Zemin kat taban kotu, tabii zemin, tesviye kotu ve giriş
Madde 31 - (Değişik: 2.9.1999) Bu maddede geçen te­rimler aşağıda tanım­lanmıştır:
Zemin kat taban kotu: Zemin kat taban seviyeleri binaların kot aldığı cephe­sinde (+-0.00) kotunun altına düşemez ve (+1.00) kotunun üzerine çıkamaz. Ancak her koşulda azami bina yüksekliği aşılamaz.
Tabii zemin: Arsanın hafredilmemiş ve/veya doldurulmamış durumu­dur. Tabi zeminde, ilgili idarece yol kotu tutanağı düzenlenmeden, hiçbir şekilde kazı veya dolgu yapılamaz. Aksi takdirde İmar Kanununun 49 ve 42. maddeleri uya­rınca işlem yapılır.
Tesviye: Bu Yönetmelikte belirtilen esaslara göre kazı veya dolgu ya­pılmak suretiyle arsanın kazandığı son zemin durumudur.
1.    Tesviye işlemlerinde aşağıdaki şartlara uyulur:
a.    Ön bahçelerin tesviyesi
Yoldan kot alan parsellerde, %15’den daha az eğimli bir yola cephesi bulu­nan parsellerin yol cephesinde, parsel sınırı ile bina cephesi arasında kalan kısımlar komşu parsel sınırına kadar yol eğimine göre kaldırım sevi­yesinde tesviye edilir.
%15’ten fazla eğimli, merdivenli veya kademeli bir yola cephesi bu­lunan parsellerde, parsel sınırı ile bina cephesi arasında kalan kısım, yaya kaldırımı ile uyumlu olmak ve kademeler arasında en çok (0.15) m kot farkı olmak üzere tesviye edilir.
Bina yol cephe hatları ile yollar arasında kalan bahçeler yola doğru en fazla %2 meyil verilerek tesviye edilir.
b.    Arka bahçelerin tesviyesi
Tabii zemini (+-0.00) kotunun üstündeki arka bahçe zemininin bu kota kadar kazılması esastır. Ancak, kayalık zeminlerde veya parsel arka sınırın­daki ortalama tabii zeminin (+2.00) kotundan yukarıda olması halinde, ge­rekli önlemler alınarak bina arka cephesinden itibaren (3.00) m’lik şeridin tesviyesi ile yetinilir.
Parsel arka köşe ve bina arka köşelerinden en az birine isabet eden ta­bii ze­min (+-0.00) kotunun altında ise arka bahçede en düşük kota kadar kazı yapılabilir. Ayrıca, arka bahçelerde (2.00) m’den fazla olmamak ve (+-0.00) kotunu geçme­mek koşuluyla dolgu yapılabilir.
c.    Yan bahçelerin tesviyesi
(+-0.00) kotunu aşan yan bahçelerde, zeminin bu kota kadar kazılması esas­tır. (+-0.00) kotunun altındaki yan bahçelerin arka bahçe tesviye kotu­nun altına inilmemek suretiyle kazılması esastır. Tabii zemini arka bahçe tesviye kotunun da altında kalan yan bahçeler arka bahçe tesviye kotuna kadar doldurulur. Arka bahçe tesviye kotu seviyesinde tesviye edilerek bina ön bahçe hizası ile kot farkı oluşan parsellerde ön bahçe ile bağlantıyı sağ­layan merdiven ve rampa yapılması zorunlu­dur.
Köşe başı parsellerin ön bahçeleri, bina cephe hattı boyunca, komşu parsel sınırına kadar yaya kaldırımı eğimince tesviye edilir.
d.    Arka ve yan bahçeler parselin en düşük köşe kotunu aşmamak üzere tes­viye edilir. Bu gibi hallerde, projesine uygun olarak istinat duvarı da da­hil gerekli tüm önlemler alınır.
2.    Bina girişlerinde aşağıdaki şartlara uyulur.
Yol cephelerinden giriş alan binalarda, girişin hizasındaki bordür taşı üst se­viyesinin altında giriş yapılamaz. Bina giriş kapıları ve giriş holü ge­nişlikleri (1.50) m’den az olamaz.
Yola bakmayan cephelerden, köprü veya giriş şeridi aksı hizasındaki bordür seviyesinden en fazla (1.50) m inilmek veya çıkılmak suretiyle giriş yapılabilir.
Tabii zeminden kotlandırılan parseller yukarıdaki şartlara tabi değil­dir. Giriş tabii zemine uyumlu olarak düzenlenecek merdiven ve rampalarla sağlanır.
Binalara girişi sağlayan köprü ve giriş şeridi ile tretuvar ve bina girişi ara­sında kot farkı olduğu durumlarda ve binalara girişin merdivenlerle sağ­lanmasının zorunlu olduğu hallerde, merdivenlerin yanı sıra, özürlülerin de kullanımının sağ­lanması amacıyla, standardına uygun rampa yapılması zo­runludur.
Ayrıca, döşeme kaplamalarında kaymayı önleyen, tekerlekli sandalye ve koltuk değneği hareketlerini güçleştirmeyen standardına uygun malzeme kullanıl­ması zorunludur.
Madde 32 - (Değişik: 2.9.1999) Konutlarda toprağa dayalı ve iskan edile­bilen bodrum katlarda zorunlu piyeslerden olan oturma odası ve bir ya­tak odasının pencere açılmak suretiyle, doğal aydınlatma ve havalandırmasının sağlandığı dış duvarları, en fazla (0.50) m gömülebilir.
Ancak, ticari alanlarda yapılan binaların ticari amaçla kullanılan bod­rum katlarında bu şart aranmaz. Bu tür binalarda suni havalandırmanın sağ­lanması ile özürlülerin dolaşımına olanak sağlayan rampa, yürüyen bant ve bunlar gibi önlem­ler alınır.
Konut alanında kalmakla birlikte, belediyece uygun görülen yol gü­zergahla­rında, halkın günlük ihtiyaçlarını karşılamaya dönük olarak zemin katta ticaret yapılabilir. Bu kullanımların bodrum katlarında içten bağlantılı piyesleri olabilir. Bu piyeslerin ayrı girişleri olamaz, binanın ortak alanları ve müştemilatlarıyla irtibatlandırılamaz.
Toprağa dayalı tüm bodrum katlarda, dış etkilere karşı ısı ve su yalı­tımı ya­pılması zorunludur.
Arazi eğiminden faydalanmak amacı ile veya mimari nedenlerle, bi­nalar blokunun, bir binanın veya bağımsız bir dairenin; belirlenen bina yük­sekliğini aş­mamak, belirli piyesler için tespit olunan asgari kat yükseklikle­rine veya bu Yö­netmeliğin diğer hükümlerine aykırı olmamak şartı ile, çe­şitli katlarda ve/veya farklı taban ve/veya tavan seviyelerinde düzenlenmesi mümkündür. Ayrıca, yuka­rıdaki hükümlere uygun olmak kaydı ile, zemin katların binanın kot aldığı yol cep­hesi üzerinde bulunmayan piyesleri ile yol cephesinde yer alan piyeslerinin yol cephesinde kalmayan ve piyes derinli­ğinin yarısını aşmayan bir kısım alanları, zemin kat kotundan farklı kotta düzenlenebilir.
Bazı yapılarda aranan şartlar
Madde 33 – Kat adedi ve yükseklikler
1.    Kerpiç binalarda: 1 bodrum ve 1 normal kat, yani (3.50) m’yi aşamaz.
Hımış ahşap, yarım kağir binalarda: 1 bodrum ve 2 normal kat, yani (6.50) m’yi aşamaz.
2.    Ahşap ve yarım ahşap binalar bitişi olarak yapılamazlar.
Hımış ve yarım kağir binaların komşu hudutlarında zeminden itibaren çatı­nın her yerinden (0.50) m yüksekliğe kadar ve en az 1 tuğla kalınlığında yangın duvarı yapılması şartı ile bitişik olarak inşa edilmeleri mümkündür.
3.    Umumi binalar çelik, betonarme, kağir veya benzeri olabilir. An­cak, mi­mari karakteri veya kullanma şart ve şekilleri itibari ile özellik arz eden yapılar bu hükme tabi değildir.
4.    Her türlü binaların temel ve bodrum kat duvarları kağir olacaktır.
5.    Parsel içinde istinat duvarı yapılması gereken hallerde, belediyenin ilgili biriminden istinat duvarı için ruhsat alınması mecburidir. Bu tür par­sellerde yapıla­cak binalara istinat duvarı tamamlanmadan önce hiçbir şe­kilde kullanma izni ve­rilmez.
Saçaklar
Madde 34 – Binalara saçak yapılıp yapılmayacağı ve yapılacak sa­çakların (1.20) m’yi geçmemek üzere genişliği belediyece tayin olunur.
Çatılar ve dış görünüm
Madde 35 - (Değişik: 12.8.1987) Çatıların, civarındaki cadde ve sokakların karakterine göre yapılacak binanın durum ve ihtiyacına uygun olması şarttır. Çatı meyilleri kullanılacak çatı malzemesi ile yörenin özelliği ve iklim şart­ları dikkate alınarak belediyenin tasvibi ile tayin edilir.
Çatı aralarına bağımsız bölüm yapılmaz. Bu kısımlarda ancak su de­posu, asansör kulesi ve son kattaki bağımsız bölümlerle irtibatlı piyesler yapılabilir. An­cak, üst kat tavan döşemesi ile çatı örtüsü arasında kalan bu hacimler, ilave kat döşemeleri yapılmak suretiyle bölünemezler. Özelliği olan binalarda, alınacak Ba­kanlık görüşü doğrultusunda işlem yapılır.
Merdiven evi ve ışıklıklar, çatı gabarisini (0.50) m aşabilir.
Teras çatılarda yapılacak en çok (0.90) m yüksekliğinde kağir korku­luk, bina yüksekliğine dahil değildir. Duman ve hava bacaları ile son kattaki bağımsız bö­lümlerle irtibatlı piyeslerin aydınlatılması amacıyla yapılacak pencereler hariç ol­mak üzere çatı örtüsü üstünde hiçbir çıkma ve çıkıntı ya­pılamaz. Ancak, Türk Standardı 863 şartlarının gerektirdiği hallerde asansör kulelerinin çatı örtüsünü aşmasına izin verilir.
Tescilli yapılar, anıtlar ve kamu yararlı yapılar ile dini yapıların çatı örtüleri ve bunların yapılacak ya da tamir ve tadil edilecek çatı örtüleri bu kayıtlara tabi değildir.
Belediyeler mahallin ve çevrenin özelliklerine göre yapılar arasında uyum sağlamak, güzel bir görünüm elde etmek amacı ile dış cephe boya ve kaplamaları ile çatının malzemesini ve rengini tayin etmeye yetkilidir. Ev­velce yapılmış olan yapılar için de bu yetki kullanılır.
Çıkmalar
Madde 36 (Değişik: 4.12.1987) Binalarda taban alanı dışında kendi bahçe hudutları dışına taşmamak şartı ile binanın her cephe­sinde açık ve kapalı çıkma yapılabilir. Ancak;
A.   Kapalı çıkmalar
1.    Plân ve yönetmelikte verilen yan ve arka bahçe mesafeleri içine ta­şa­maz. Ancak arka bahçelerde çıkmalı olarak oluşmuş binaların bulun­duğu yapı adalarında yapılacak yeni binalarda kapalı çık­malar en çok 1.50 m olmak ve parselin arka hududuna 3.00 m’den fazla yaklaşma­mak kaydıyla yapılabilir.
2.    Beş metreye kadar olan ön bahçelerde parselin yol sınırına (3.50) m’den fazla yaklaşamaz. Beş metreden fazla olan ön bahçelerde bu me­safe ci­varındaki mimari ve yapılaşma durumuna göre bele­diyece tayin edilir. Ancak her halükarda parselin yol sınırına (3.50) m’den fazla yaklaşa­maz.
3.    Bina tabanı zeminde çekme mesafeleri içine çekilerek 1 ve 2. fıkra­lar­daki mesafelere tecavüz etmemek şartı ile istenilen ölçü­lerde yapıla­bilir.
4.    Cephe uzunluğunca yapılabilir.
B.    Açık çıkmalar
1.    Parsel sınırlarına (2.00) m’den fazla yaklaşamamak kaydı ile arka ve yan bahçe mesafelerine (1.00) m taşabilir.
2.    Ön bahçelerde parselin yol sınırına (3.50) m’den fazla yaklaşa­maz.
3.    Bitişik nizamda bitişik olduğu komşu sınırına (2.00) m’den fazla yaklaşa­maz.
Açık ve kapalı çıkmaların tabii zeminden çıkma altına kadar en yakın şakûli mesafesi en az (2.40) m olacaktır.
Zemin katta kendi parsel hududu dışına taşmayan, hangi katta yapı­lırsa ya­pılsın (0.20) m’yi geçmeyen motif çıkmalar yapılabilir. Bahçe içinde yapılacak üst açık teras ve zemin kat giriş merdivenleri ile bina cephesinden itibaren genişliği (2.50) m’yi geçmemek, tretuvar dışına taşmamak ve en alçak noktası tretuvar ko­tundan en az (2.50) m yükseklikte yapılacak giriş saçakları çıkma değildir.
Işıklıklar
Madde 37 – Her müstakil ev veya dairede, en az 1 oturma odası ile yatak odalarının doğrudan doğruya hariçten ışık ve hava almaları gereklidir. Bu şekilde ışık ve hava almalarına lüzum olmayan diğer odalarla mutfakla­rın ışıklıktan, yı­kanma yeri ve helaların ışıklık veya hava bacasından fayda­lanmaları da mümkün­dür.
(Değişik: 2.9.1999) Işıklıklar 1 ve 2 katlı bina­larda dar kenarı (1.00) m’den ve alanı (3.00) m2’den;
3 ila 9 katlı binalarda dar kenarı (1.50) m’den ve alanı (4.50) m2;
10 ve daha fazla katlı binalarda dar kenarı (2.00) m’den ve alanı (9.00) m2’den, az olamaz.
Otel, pansiyon, işhanı ve benzeri binalarda odalar gereğince ışıklığa açılabi­lir.
(Değişik: 2.9.1999) Her türlü binada hava ba­calarının asgari ölçüsü 0.60 x 0.60 m2’dir.
Hava bacası gerektiren her piyeste ayrı hava bacası yapılır.
Hava bacalarını şönt baca tipi düzenlemek mümkün değildir.
Asgari ölçüde 1 ışıklık veya hava bacasından her katta en çok 4 piyes fay­dalanabilir. Bu piyeslerden adetlerinin artması halinde, 4’ten fazla her piyes için ışıklık veya hava bacası ölçüsü aynı nispette arttırılır.
Ancak, yukarıda belirtilen şekilde ışık ve hava alması gerekmeyen veya lü­zumlu ışık ve havayı yönetmelikte tarif edilen şekilde esas alması mümkün olan piyeslerden herhangi bir ışıklık veya hava bacasına pencere açılması, bu ışıklık veya hava bacası ölçülerinin arttırılmasını gerektirmez.
Her binanın lüzumlu ışıklık veya hava bacası, kendi parseli üzerinde buluna­caktır. Komşu bina ve parselin ışıklık veya hava bacasından fayda­lanmak suretiyle, bu elemanlarının yapılmasına ve ölçülerinin azaltılmasına izin verilmez.
Işıklık ve hava bacaları, bunlara ihtiyacı olan kattan itibaren başlatıla­bilir. Binaların bitişik olması gereken komşu tarafından yapılacak ışıklık­larda kirişler gerekirse devam ettirilebilir.
Ancak bu kısımların duvar ile kapatılma mecburiyeti yoktur. Binaların biti­şik olması gereken komşu tarafından boydan boya ışıklık yapılması ha­linde, civarın inşaat nizamına aykırı bir görünüm meydana getirmemek üzere, sokak cephesinde bina yüksekliğince kapatılması mecburidir.
Konutlarda bulunması gereken piyesler ve koridorlar
Madde 38 - (Değişik: 2.9.1999) Her müstakil konutta en az;
1 oturma odası,
1 yatak odası veya nişi,
1 mutfak veya yemek pişirme yeri,
1 banyo veya yıkanma yeri,
1 hela, bulunur.
Üç veya daha az odalı konutlarda yıkanma yeri ile hela aynı yerde dü­zenle­nebilir.
Hol ve koridor genişlikleri (1.10) m’den az olamaz.
Yukarıda belirtilen bu piyesler ile koridor ölçüleri özürlülerin de kul­lanımını sağlayacak standartlara uygun olmalıdır.
İç yükseklikler
Madde 39 – (Değişik: 12.8.1987) Genel olarak iskan edilen katların, taban döşeme kaplaması üzerinden tavan sıvası altına kadar olan ön yüz iç yüksekliği (2.40) m’den az olamaz.
Yıkama yeri, banyo, duş, lavabo yeri, hela, kiler, ofis, antre, koridor, yatak holü, merdiven altı, her türlü iç ve dış geçitler ve iskan edilmeyen bodrum katları ile müştemilat binalarından bu yükseklik (2.20) m’den aşağı düşmemek üzere indirilebilinir.
Garaj, kalorifer dairesi, odunluk, kömürlük vb. gibi özellik arz eden yerlerin yükseklikleri bu kayıtlara tabi olmayıp, hizmetin gerektirdiği şe­kilde tespit ve tayin olunur.
(Değişik: 2.9.2999) Eğitim, sağlık, sanayi ya­pıları ile sinema, tiyatro ve kon­ferans salonları, katlı otoparklar ve spor salonları gibi özel­lik arz eden yapılarda iç yükseklikler, teknolojik ve mi­mari gereklere göre belirle­nir.
Pencereler
Madde 40 – (Değişik: 13.7.2000) Pencere boşluk­larının belirlenmesinde, 8.5.2000 tarihli ve 24043 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Bi­nalarda Isı Yalı­tımı” hükümlerine ve Türk Standartları Ens­titüsü standartlarına uyulması zorunlu­dur.
Kapılar
Madde 41 – (Değişik: 2.9.1999) Bütün yapılarda;
Kapı yükseklikleri (2.10) m’den,
Kapı genişlikleri: Bina giriş kapılarında ve yangın merdivenlerine açılan ka­pılarda (1.50) m’den kapıların çift kanatlı olması halinde bir kanat (1.00) m’den,
Daire giriş kapılarında (1.00) m’den, diğer mahallerin kapılarında (0.90) m’den az olamaz.
Döner kapılar, belirtilen ölçülerde yapılacak normal kapıların yanında ilave olarak bulunabilir.
Kapılarda eşik yapılamaz. Eşik yapılması zorunlu hallerde özürlülerin hare­ketini, yangın çıkışlarını ve benzeri eylemleri engellemeyecek önlemler alınır.
Madde 42 - (Değişik: 2.9.1999) Bitişik ve blok niza­mına tabi binalarda komşu parsel sınırı üzerindeki bitişik duvarlarda pencere ve kapı açıla­maz.
Merdivenler
Madde 43 - (Değişik: 2.9.1999) Merdiven kolu ve sa­hanlık genişlikleri ile merdiven basamaklarının ölçüleri ve bunların yapı­mında uyulacak kurallar aşağıda belirlenmiştir.
Ortak merdiven ve sahanlık genişlikleri konut yapılarında (1.20) m’den, di­ğer yapılarda (1.50) m’den az olamaz. Çatıya ve bodrum katlarına ulaşan ortak merdivenler ile servis merdivenlerinde de bu ölçülere uyulur. Bu merdivenler ah­şap olamaz.
Merdiven evlerinin bina cephesinden, çatıdan veya ışıklıktan doğru­dan ışık alması ve merdivenlerin çatıya ve bodrumlara ulaştırılması zorun­ludur.
Merdiven basamakları ve sahanlık ölçülerine dair Türk Standartları Enstitüsü standartlarının yukarıdaki ölçü ve miktarlardan küçük olması ha­linde bu madde hükümleri geçerlidir.
Merdivenlerin her iki tarafında da özürlülerle ilgili Türk Standartları Ensti­tüsü standartlarına uygun korkuluk ve küpeşte yapılması, ayrıca sahan­lık ve merdi­ven döşemelerinde ve kaplamalarında da standartlara uyulması zorunludur.
b.    Merdiven basamaklarının ölçüleri
Asansörü olmayan binalarda basamak yüksekliği (0.16) m’den, asan­sörlü bi­nalarda (0.18) m’den fazla olamaz.
Basamak genişliği 2a+b=60 ila 64 formülüne göre hesaplanır. For­müldeki a=yükseklik, b=genişliktir.
Ancak bu genişlik (0.28) m’den az olamaz.
Balansmanlı merdivenlerde basamak genişliği en dar kenarda (0.15) m, ba­samak ortasında (0.28) m’den az olamaz.
Binalarda son kattaki bağımsız bölümlerle irtibatlı çatı arası piyesle­rine çı­kan merdivenlerde yukarıdaki şartlar aranmaz.
Evvelce yürürlükte olan mevzuata uygun olarak yapılmış yapılara bu Yö­netmelik hükümlerine göre kat ilavesi halinde mevcut merdiven ölçüleri ilave kat­lar için de aynen uygulanabilir.
Binalarda yangın önlemleri
Madde 44 - (Değişik: 2.9.1999) Binalarda alınması ge­reken yangın önlem­leri aşağıda belirtilmiştir.
a.    Yangın Merdivenleri (Değişik: 13.7.2000)
Kat alanı 150 m2’den fazla ve birden fazla katı olan umumi binalarda, kat adedi 4’ten fazla olan tüm yapılarda yangın merdiveni yapılması zorun­ludur. Yapı sahibince istenirse daha az katlı yapılarda da yangın merdiveni yapılır.
Yangın merdiveni kitle içinde veya dışında komşu parsel sınırına (1.50) m’den daha fazla yaklaşmamak kaydıyla açık veya kapalı, yüksek katlı binalarda tamamen kapalı olarak düzenlenir. Ancak, ilgili idarenin izni alınarak açık da ya­pılabilir. Kargir veya betonarme olarak ilgili standartlara uygun, yangına dayanıklı ve kaygan olmayan malzemeden inşa edilen yan­gın merdivenleri kitle içinde ter­tiplendiğinde ısıya ve dumana karşı yalıtıl­mış, kapalı bir hacimde düzenlenir.
Yangın merdivenleri, çatı ve tabi zemine ulaşacak ve kaçış emniyetini sağla­yacak şekilde tesis edilir.
Yangın merdiveninin genişliği, umumi ve yüksek katlı binalarda (1.20) m’den, diğer binalarda (0.90) m’den az olamaz.
Basamak genişliği (0.25) m’den az, yüksekliği (0.18) m’den fazla olamaz.
Merdiven basamaklarının her iki tarafında yangına dayanıklı malze­meden yapılmış korkuluk ve küpeşte bulunur.
b.    Kaçış Yolları
Yapıda tahliye anında yangın merdivenine ve çıkışa ulaşılmasını sağ­layan, yüksek katlı ve umumi binalarda herhangi bir genel çıkıştan ayrı ola­rak düzenle­nen, ışıklı ve sesli yönlendirme elemanlarının bulunduğu kaçış yolları tesis edil­mesi zorunludur.
Yangın merdivenlerine yapının en uzak noktasından ulaşım mesafesi 30 m’yi geçemez.
Yangın merdiveni yapılması zorunlu olmayan umumi binalarda da ka­çış yolları tesis edilir.
c.    Kapılar
Yangın merdivenine ve kaçış yollarına açılan kapı kanatlarının kaçış yönüne açılacak, kendiliğinden kapanacak, duman sızdırmayacak şekilde ve ısıya dayanıklı malzemeden tesis edilmesi gerekir. Bu kapılarda eşik yapı­lamaz.
d.    Yangın Dolabı (Değişik: 13.7.2000)
Kat alanı 150 m2’den fazla ve birden fazla katı olan umumi binalarda ve is­kan edilsin veya edilmesin bodrum katlar dahil 5 ve daha fazla katlı binalarda, her katta yangın musluğu ve donatısı olan bir yangın dolabı ya­pılması zorunludur. Kat alanı (800) m2’nin üzerindeki binalarda ise her katta en az iki yangın dolabı ola­caktır.
Yangın muslukları, hacimleri 50’nci maddede belirlenen su depoları ile irtibatlandırılır.
e.    Diğer Önlemler
Bina dışında ana caddeden ulaşılabilecek en uygun yerde itfaiyenin kendi aracından su bağlantısı yapabileceği boru sistemi tesis edilir.
Umumi binalar ve tüm yüksek katlı binalarda özürlü, yaşlı ve çocukla­rın yangından kaçışını sağlayan ısıya dayanıklı malzemeden imal edilmiş yangın kaçış hortumu ve bu gibi önlemler alınır.
Bitişik nizama tabi parsellerde komşu parseldeki yapıyla ortak yangın mer­diveni düzenlenebilir.
Bu maddede yer almayan teknik hususlarda 4.11.1995 tarihli ve 22453 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Kamu Binalarının Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik” hükümlerine uyulur.
Asansörler
Madde 45 - (Değişik: 13.7.2000) Zemin kotundan itibaren kat adedi 4’ten fazla olan yapılar ile bodrumda iskan edilen katlarda birlikte 5 ve daha fazla katlı ya­pılarda bodrumdan başlayan ve giriş dahil tüm katlara hizmet veren asansör ya­pılması zorunludur. Yapı sahibince istenirse daha az katlı yapılarda da asansör yapılır.
Asansör kabininin dar kenarı (1.20) m ve alanı (1.80) m2’den, kapı ge­nişliği ise (0.90) m’den az olamaz. Asansör önü sahanlık genişliği, asansör kapısı sürgülü ise en az (1.20) m, asansör kapısı dışa açılan kapı ise en az (1.50) m olmalıdır.
Türk Standartları Enstitüsü standartlarının yukarıdaki ölçü ve miktar­lardan küçük olması halinde bu madde hükümleri geçerlidir.
(Değişik: 13.7.2000) Kullanılabilir katlar alanı 800 m2’den ve kat adedi bir­den fazla olan umumi binalarda en az bir adet asansör yapılması zorunludur. Ay­rıca, kat alanı 800 m2’den ve kat adedi 3’ten fazla olan umumi binalarla yüksek katlı binalarda yukarıdaki esaslara uygun ve en az 2 adet olmak üzere binanın tipi, kullanım yoğunluğu ve ihtiyaçlarına göre belirlenecek sayıda asansör yapılması zorunludur. Bu asansörlerden en az bir tanesinin herhangi bir tehlike anında, arıza veya elektriklerin kesilmesi halinde zemin kata ulaşıp ka­pılarını açacak, yangına dayanıklı malzemeden yapılmış, şaft içinde, duman sız­dırmaz nitelikte, ke­sintisiz bir güç kaynağından beslenecek şekilde tesis edilmesi gerekmekte­dir.
Binalarda usulüne uygun asansör yapılmış olması, bu Yönetmelikte belirtilen şekil ve ölçülerde merdiven yapılması şartını kaldırmaz.
Asansörün yapılması ve işletilmesi ile ilgili hususlarda yukarıdaki hü­kümler de dikkate alınarak, 20.12.1995 tarihli ve 22499 sayılı Resmi Gaze­tede yayımlanan “Asansör Yönetmeliği” ve Türk Standartları Enstitüsü standartları hükümlerine uyulur.
Korkuluklar
Madde 46 – Her türlü binada:
Balkon ve teras etrafında, 5’ten fazla basamağı bulunan açık merdi­venlerde kotu (0.90) m’den az olan pencere boşluklarında, döşeme kotundan itibaren en az (0.90) m yüksekliğe kadar, fenni icaplara uygun olarak kor­kuluk yapılması mecbu­ridir.
Bacalar
Madde 47 - (Değişik: 2.9.1999) Binalarda baca yapma ko­şulları aşağıda be­lirtilmiştir.
a.    Kaloriferli binaların konut olarak kullanılan bağımsız bölümlerinin oturma ve yatma hacimlerinin en az birinde ve sıcak su tesisatı bulunmayan banyo ve mutfaklarında, sobalı binalarda ise hela ve koridor hariç tüm pi­yeslerde duman bacası yapılması zorunludur.
Kaloriferli umumi binaların her katında en az (1) adet duman bacası yapıl­ması gereklidir.
Konut olarak kullanılan sobalı binaların ticari kullanışlı bağımsız bö­lümle­rinde birer adet duman bacası yapılması zorunludur.
Bacaların Türk Standartları Enstitüsü standartlarına uygun olarak ya­pılması zorunludur.
Şönt baca yapılamaz.
b.    Şofben, kombi cihazı ve bu gibi ısıtma araçları hayati tehlike arz edecek şekilde yerleştirilemez ve havalandırmadan uzak olan piyeslerle, banyo ve hela­larda yer alamaz.
c.    Sınırları ilgili idare tarafından belirlenecek doğalgaz uygulama böl­geleri içinde inşa edilecek, iskan edilebilir bodrum katlar dahil 5 katlı bina­ların mutfakla­rında, doğalgazla çalışan her cihaz için bir müstakil baca ya­pılacaktır. Mutfak ko­kularını atmak için 2 ayrı şönt baca yapılması zorunlu­dur. 10 katın üzerindeki bi­nalarda aynı baca sistemi yapılmakla birlikte hermetik cihaz kullanılacaktır.
Kat kaloriferleri kazanı mutfak dışında özel bir bölmeye konuldu­ğunda, bu mahallin en az (6) m3 hacminde olması, bina dış cephesinden ha­valandırılması ve bir müstakil bacasının bulunması gerekir.
Isıtmada denge bacalı sistemde olmayan doğalgaz sobalarının kulla­nılması halinde, her sobanın yukarıda belirlenen esaslara göre düzenlenen ayrı bir bacaya bağlanması gerekir.
Portikler
Madde 48 – Genel olarak portik bırakılması gereken yerlerde, portik yük­sekliği (3.50) m, derinliği ise (4.00) m’dir.
Ancak, civarın teşekkül tarzı ve mevkiin özellikleri dolayısiyle bu miktarlar belediyece değiştirilebilir.
Pasajlar
Madde 49 – Ticaret bölgelerinde yapılacak pasajların:
1.    Taban döşemesi üzerinden tavan alana kadar olan yüksekliği (3.50) m’den, uzunluğu (30.00) m’den az olmaması,
2.    (Değişik: 2.9.1999) Her biri (1.50) m’den dar olma­yan en az 2 giriş-çıkış kapısı ile yeteri kadar havalandırma bacası veya terti­batı haiz bu­lunması, pasaj giriş ve çıkışlarının merdivenle sağlanması ge­rektiği hallerde pasaj giriş-çıkış kapıların­dan en az birinin özürlünün giriş-çıkışına ve pasaj içine ulaşı­mına uygun olması,
3.    (Değişik: 2.9.1999) Birden fazla katlı olmaları ha­linde her bir kat arasında 43’üncü maddesindeki şartlara uygun merdiven olması ve özürlüle­rin kullanımına uygun düzenlemelerin yapılması,
4.    Bir kısmı veya diğer katları başka maksatlar için kullanılan binalar içeri­sinde bulunmaları halinde, diğer esas giriş merdiven, asansör ve geçit gibi tesis­lerle, bu tesislere ayrılan yerlerin pasaj dışında ve müstakil olarak tertiplenmesi gereklidir.
Su depoları, sıhhi tesisler ve fosseptikler
Madde 50 –
a.    (Değişik: 13.7.2000) Bu Yönetmelikte belirtilen umumi yapılarda ve yük­sek katlı yapılarda 15 m3 ün altında olmamak üzere, yapı­nın kullanma amacı, gün­lük su ihtiyacı, seçilen yangın söndürme sis­temi gibi kri­terlere ve ulusal ve ulusla­rarası standartlara uyulmak ve gerekli drenaj ve yalıtım tedbirleri alınmak şartıyla hacmi belirlenen su deposu bu­lundurulması zorunludur. Diğer konut tipi binalarda ise yeterli büyüklükte su deposu ve hidrofor yeri ayrılır, yapı sahibinin isteğine bağlı olarak meka­nik tesisat projelerine işlenerek tesis edi­lir. Su depoları, gerekli drenaj ve yalıtım tedbirleri alınarak binanın bodrum ya da çatı katında tertiplene­bile­ceği gibi, aynı koşulları taşımak şartıyla, bina alanı dı­şında ön, yan ve arka bahçelerde toprağa gömülü şekilde de yerleştirilebilir.
Ayrıca işhanı, büro, çarşı, pasaj, mağaza gibi binalarla, otel ve ben­zerlerin­den en çok 25 kişiye; sinema, tiyatro gibi umumi binalarda ise en çok 50 kişiye, en az bir kadın ve bir erkek ve özürlüler için de en az bir ka­dın, bir erkek olmak üzere standardına uygun hela, pisuar ve lavabo yapıl­ması gereklidir.
Kalorifer daireleri ve bacalar ısıtma ve buhar tesisleri 19.11.1984 ta­rihli ve 18580 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Mevcut Binalarda Isı Yalıtımı ile Yakıt Tasarrufu Sağlanması ve Hava Kirliliğinin Azaltılmasına Dair Yönetmelik” ile 8.5.2000 tarihli ve 24043 sayılı Resmi Gazetede ya­yımlanan “Binalarda Isı Yalı­tımı Yönetmeliği” hükümlerine uygun olarak düzenlenir.
b.    Genel olarak pis su kuyuları ile fosseptikler komşu hudutlarına (5.00) m’den fazla yaklaştırılmaz.
Ancak bahçe mesafelerinin müsait olmaması halinde özellikle bitişik yapı nizamına tabi yerlerde fenni ve sıhhi mahzur bulunmadığı takdirde bu mesafeleri azaltmaya veya birkaç komşuya ait fosseptikleri bir arada veya bitiştirerek yaptır­maya belediye yetkilidir.
Bodrumlarla ilgili bazı hususlar
Madde 51 - (Değişik: 2.9.1999) Bodrum katlarla ilgili olarak 32’nci madde­deki hükümlere uyulur.
Kalorifersiz binaların bodrum katlarında eklenti ihdas etmemek kaydı ile her daire için en az (2.50) m2’lik odunluk, kömürlük veya depo ayrılması zorunludur.
Bodrum kapısı tamamen tretuvar üzerinde kalan fazla meyilli yollar dışında yapılacak ön bahçesiz binalarda, yol cephesinde bodrum girişi ya­pılamaz.
Kapıcı dairesi ve bekçi odası
Madde 52 – Kapıcı dairesi ayrılacak binalar:
Konut olarak kullanılacak kaloriferli veya kalorifersiz binalardır.
Bu binaların 12 daireden fazla olanlarından kapıcı dairesi yapılması mecbu­ridir.
1.    Bekçi odası ayrılacak binalar
İşyeri ve büro olarak kullanılacak kaloriferli veya kalorifersiz binalar­dır. Bu binaların brüt 1500 m2’den fazla olanlarında bekçi odası yapılması mecburidir.
2.    Kapıcı dairelerinin ve bekçi odalarının ölçü ve nitelikleri:
a.    Kapıcı dairelerinin ve bekçi odalarının taban döşemesi üst seviyesi­nin hiçbir yeri tabii zemine (0.50) m’den fazla gömülü olmayacaktır.
b.    (Değişik: 2.9.1999) Kapıcı daireleri doğrudan ışık ve hava alabilecek şe­kilde düzenlenecektir. Kapıcı dairelerinin bina içinde düzenlenmesi durumunda, en az 30 m2 inşaat alanı olmak üzere, her birisi en az (7.00) m2 ve dar kenarı en az (2.5) m olmak üzere 2 yatak odası ve (9.00) m2’den az olmamak üzere 1 oturma odası, en az (3.00) m2 mutfak ve banyo veya hela ve duş yerinden oluş­ması gerekir.
Kapıcı dairelerinin bina dışında düzenlenmesi durumunda en çok 40 m2 in­şaat alanında yukarıdaki ölçüleri sağlayacak 1 yatak odası, ı oturma odası, mutfak ve banyo veya hela ve duş yerinden oluşması sağlanacaktır.
c.    Bekçi odası en az (6.00) m2 büyüklüğünde ve doğrudan ışık ve hava ala­bilecek şekilde düzenlenecek ve en az (1.50) m2’lik bir helası olacaktır.
Müştemilatlar
Madde 53 – Binaların müştemilat kısımları mümkün ise binanın bod­ru­munda, aksi halde bahçede tertiplenir. Dört tarafı yol ile çevrili istisnai parseller dışında esas binaların yol tarafındaki cephe hatlarına tecavüz eden müştemilat bi­nası yapılamaz. Bu gibi istisnai parsellerde müştemilat binala­rının yapılacağı yeri tayine belediye yetkilidir.
Müştemilat binalarının:
1.    Dar kenarı (4.00) m’den en yüksek noktasının tabii zeminden yük­sekliği (2.50) m’den fazla olamaz.
2.    Esas binaya bitişik oldukları takdirde, komşu hudutlarına, aksi halde esas binaya uzaklıkları 18. maddede belirtilen miktarlardan az olamaz.
3.    Yapı cinsleri ahşap olamaz.
4.    Parsel durumu müsait olduğu takdirde esas binanın inşaasından önce de yapılması mümkündür.
5.    Kapıcı dairesi, garaj, odunluk, kömürlük, depo, mutfak, çamaşır­hane ve benzeri hizmetler için olup, maksadı dışında kullanılamaz.
Paratonerler
Madde 54 – İçinde patlayıcı madde bulundurulan yerlerle, sivri ve yüksek bina ve tesislere paratoner konması mecburidir.
Bahçe duvarları
Madde 55 – Bahçe duvarlarının yüksekliği, binaların yol tarafındaki cephe hatlarının önünde (0.50) m’yi, gerisinde ise (2.00) m’yi geçemez. Ayrıca üzerlerine yükseklikleri (1.00) m’yi aşmayan parmaklık yapılabilir.
Fazla meyilli ve tehlike arz eden yerlerde uygulanacak şekli takdire belediye yetkilidir.
Okul, hastane, cezaevi, ibadet yerleri, elçilik, sefarethane, açık hava sineması ve benzerleri gibi özellik arz eden bina ve tesislerin bahçe duvar­ları ile sanayi böl­gelerinde yapılacak bahçe duvarları bu madde hükmüne tabi değildir.
Şantiye binaları
Madde 56 – Lüzum ve ihtiyaca göre belirli bir süre içinde yapılıp yı­kılması gereken şantiye binaları bu Yönetmelikte belirlenen ölçülere tabi değildir.
Şantiye binaların bulunduğu tamamen uyması halinde yıktırılması esas bina ve müştemilat binası şartlarına tamamen uyması halinde yıktırıl­ması gerekmez. Lüzumlu formalitelerin tamamlanması suretiyle muhafaza edilmeleri mümkündür. Aksi halde esas binaya kullanma izni verilebilmesi için şantiye binasının yıktırılmış olması şarttır.
Dördüncü Bölüm
YAPI RUHSAT İŞLERI
Madde 57 - (Değişik: 13.7.2000) Yapı ruhsat işleri aşa­ğıdaki koşullara göre yapılır.
1.    Yeni inşaat, ilave ve esaslı tadillerde; yapı ruhsatı almak için yapı sahip­leri veya kanuni vekillerince, tapu kayıt örneği veya istisnai hallerde tapu kayıt örneği yerine geçen belgelerin eklendiği dilekçe ile başvurulur.
Tapu kayıt örneği yerine geçen belgeler; özel kanunlara göre tahsisi yapılıp henüz tapu siciline kaydedilmemiş ancak kanunlarında mülkiyet belgesi yerine geçmesine dair hüküm bulunan ilgili kamu kuruluşlarınca verilmiş tahsis belgesi, mülkiyete dair kesinleşmiş mahkeme kararı ve bu mahkeme kararına dayalı olarak yetkili makamlar tarafından verilen belge ve kesinleşmiş kamulaştırma kararlarıdır.
2.    Belediyece, projelerin hazırlanmasına esas olmak üzere, parselin imar plânı ve bu Yönetmelik hükümlerine göre yapılanma şartlarını gösterir imar du­rumu (çap), aplikasyon krokisi, yol kotu tutanağı ve kanal kotu tuta­nağı düzenlenir. Ayrıca, ilgili idarece imar plânının yapımına veri teşkil eden jeolojik / jeoteknik etüt raporunun, parselin bulunduğu alanı da kapsa­yan bölümü parsel sahibine veri­lir. Bu bilgilere göre gerektiğinde ilgili mü­hendislerce parsele ilişkin zemin etüt (jeoteknik etüt) raporu da hazırlanır.
3.    Yapı sahibi ve kanuni vekillerince (2) numaralı bentteki belgelere göre yürürlükteki kanun, plân, yönetmelik, Türk Standartları, çevre şartları, fen, sanat ve sağlık kuralları ve tüm mevzuat hükümlerine uygun olmak üzere aşağıdaki projeler hazırlatılır.
a.    Mimari proje; mimarlar tarafından hazırlanan vaziyet plânı, bodrum katlar dahil tüm kat plânları, çatı plânı ile bunlara ilişkin en az 2 adet kesit ve yeteri sa­yıda görünüş, gerektiğinde sistem kesitleri ve nokta detayları bulunan avan ve tat­bikat projeleri ile ilgili mühendisler tarafından hazırla­nan ısı yalıtım projesi ve/veya raporu, aplikasyon belgesi, yerleşme ve yapı­nın özelliği nedeniyle ilgili idarece istenecek peyzaj projelerinden oluşur.
b.    Statik proje; mimari projeye uygun olarak, inşaat mühendisleri tara­fından hazırlanan, ölçekleri yapının büyüklüğüne ve özelliğine göre belirle­nen, beto­narme, yığma, çelik ve benzeri yapıların türlerine göre taşıyıcı sis­temlerini göste­ren, bodrum kat dahil tüm kat plânları, çatı plânları, bunların kesitleri, detayları ve hesaplarıdır. Bu hesaplarda zeminin fiziksel paramet­releri, zemin-temel-yapı etki­leşimi ve temel tasarımının belirlenmesinde, mühendislik hizmetleri içeren stan­dartlara ve Bakanlıkça yayımlanan “Ze­min ve Temel Etüdü Raporlarının Hazır­lanmasına İlişkin Esaslar”a uyulur.
c.    Mekanik tesisat projesi; mimari projeye uygun olarak, makine mü­hendis­leri tarafından hazırlanan, ölçekleri yapının büyüklüğüne ve özelli­ğine göre belirle­nen sıhhi tesisat, ısıtma (kalorifer, kat kaloriferi ve benzeri), soğutma, havalan­dırma projeleri ve ısı yalıtım raporudur. İdare, yapının özelliğine göre bu projeler­den gerekli olanları ister.
d.    Elektrik tesisat projesi; mimari projeye uygun olarak, elektrik mü­hendis­leri tarafından hazırlanan, ölçekleri yapının büyüklüğüne ve özelli­ğine göre belirle­nen elektrik iç tesisatı (kuvvetli ve zayıf akım) ile makine mühendisiyle birlikte hazırlanan asansör projeleridir. İdare, yapının özelli­ğine göre bu projelerden ge­rekli olanları ister.
Yukarıda adı geçen projeler ve ayrıca yapının özelliği ve mahallin şartlarına göre idarece ek olarak istenen, ilgili mühendislerce hazırlanan proje, rapor ve bel­geler, Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca kabul ve tespit edilen çizim ve tanzim standartlarına, Türk Standartları Enstitüsünce hazır­lanan standartlara ve ilgili tüm yönetmeliklere uygun olmak zorundadır.
Projelerin başında, arsanın yeri, tapu kaydı, pafta, ada, parsel numa­raları, alanı, özel durumlarda varsa içerdiği yapılar, yapılacak yapının; cinsi, kat adedi, bina ve yapı inşaat alanları, kullanım amacı, yapı sahibi, yapı müteahhidi, proje müellifleri, fenni mesulleri hakkında gerekli bilgileri içe­ren bilgi tablosunun yer alması zorunludur.
4.    Kat alanı katsayısı Proje müelliflerince hazırlanarak imzalanan tatbikat projeleri (5) ta­kım halinde düzenlenerek, usulüne göre dosyalanıp, belediyenin ilgili bi­rimlerine teslim edilir. İdarece, ruhsata esas belgeler plân ve mevzuat hü­kümlerine göre incelenir. Eksik ve/veya yanlış bulunmuyor ise başvuru tari­hinden itibaren 30 gün içinde ruhsat verilir. Eksik ve/veya yanlış bulunuyor ise başvuru tarihinden itibaren 15 gün içerisinde yazı ile bildirilerek iade edilir. Eksik ve yanlışlar giderildikten sonra yapılacak başvurudan itibaren 15 gün içinde yapı ruhsatı verilir. Yapı ruhsatı ve­rilmeden önce yapıyla il­gili fenni mesuliyetin üstlenilmiş olması şarttır.
5.    Proje müellifi mimarlar ve mühendislerin, 6235 sayılı Türk Mühen­dis ve Mimar Odaları Birliği Kanunu uyarınca, ilgili meslek odasına kayıtlı olmaları, büro tescillerini yaptırıp her yıl için yenilemeleri gerekmektedir. İdare, Kanuna aykırı uygulama nedeniyle süreli olarak hakları kısıtlanan proje müelliflerinin bu duru­munu denetlemek üzere ilgili meslek odasınca düzenlenen, meslek adamının o andaki sicil durumunu gösterir, işin adı ya­zılı belgeyi her proje için ister. Hakla­rında kısıtlama bulunan meslek adam­larına ait projeler onaylanmaz. İdare, projeleri incelerken 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri ..... uygunluğu da gözetir.
Ancak, İmar Kanununun 38. maddesinde sayılan mühendisler, mi­marlar ve şehir plâncıları dışında kalan fen adamlarının yetki, görev ve so­rumlulukları saklı­dır.
Kamuda görevli olup, kamu kurumlarına ait projeleri yapan, 3458 sa­yılı Mühendislik ve Mimarlık Hakkında ..... uyarınca mühendislik ve mi­marlık hizmeti verme ehliyetine sahip mimar ve mühendisler, meslek oda­sına kayıt ve büro tescili hakkındaki yükümlülüklere tabi değildir.
Fenni Mesuliyet Hizmetleri ve Sicil (Değişik: 13.7.2000)
Madde 58 – Fenni mesuliyet hizmetlerinin yürütül­mesi ile ilgililerin sicilleri­nin tutulmasına dair esaslar aşağıda belirlenmiştir.
Fenni Mesuliyet
Fenni mesuller, 57’nci maddede belirtilen esaslara göre düzenlenen ruhsat eki projelerin uygulanmasının denetimi için mal sahibi veya vekili tarafından be­lirlenirler ve ilgili idareye karşı görevli ve sorumludurlar.
Proje ile ilgili sorumluluk proje müellifine ait olmak üzere yapının fenni me­suliyeti, konusu, ilgisi ve yapım aşamasına göre mimar, inşaat, ma­kine ve elektrik mühendisleri tarafından ayrı ayrı yürütülür. Ayrıca idare varsa ek projelerin fenni mesuliyetini, konusuna göre ilgili meslek adamla­rının üstlenmesini ister.
Fenni mesuller unvanına ve eğitimine göre, yapının kanuna, plâna, yönet­meliklere, ilgili diğer mevzuat hükümlerine, fen, sanat, sağlık kuralla­rına, ruhsat eki projelerine, Türk Standartları Enstitüsü standartlarına, teknik şartnamelere uy­gun yapılıp yapılmadığını denetleyeceğine dair taahhütna­meyi ilgili idareye ver­mek zorundadır. Taahhütnamede fenni mesul ile mal sahibi arasında yapılan söz­leşmede belirlenen fenni mesuliyet bitiş süresine ilişkin bilginin yer alması gerekir. Ayrıca, noter tasdikli imza sirküleri, Bağ-Kur veya sigorta kaydı, her yıl yenilene­cek vergi kayıt belgesi de idareye verilir.
İdare; aynı zamanda, kanuna ve mevzuata aykırı uygulama nedeniyle süreli olarak faaliyetleri kısıtlanan fenni mesullerin bu durumu hakkında bilgilenmek ve aşağıda belirlenen inşaat alanı sınırlamalarının denetimini sağlamak üzere, ilgili meslek odasınca düzenlenen, sicil durumunu ve fenni mesuliyet üstlenilen işin adı ile fenni mesulün üzerinde bulunan fenni me­suliyete ilişkin inşaat alanını (m2) be­lirtir belgeyi ister. Yapı ruhsatı ve yapı kullanma izni belgelerinin birer örneği ilgili meslek odalarına gönderilir.
Meslek odaları, fenni mesuliyete ilişkin yapı inşaat alanı sınırlaması­nın kont­rolünü bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten başlamak üzere kayıtlarına giren yapı ruhsatı ile bu ruhsata istinaden düzenlenen yapı kul­lanma izin belgelerini veya fenni mesul sözleşmelerini veya istifa dilekçele­rini dikkate alarak yerine getirirler.
Fenni mesulün, yapının bulunduğu il sınırları içinde ikamet etmesi esastır. Farklı bir ilde fenni mesuliyet üstlenilebilmesi için ilgili idarenin uygun görmesi ve yapı yeri ile fenni mesulün işyeri arasındaki mesafenin en fazla 200 km olması gerekir.
Fenni mesullerden, mimar veya inşaat mühendisi 30.000 m2’den, ma­kine mühendisi 60.000 m2’den, elektrik mühendisi 120.000 m2’den fazla inşaatın, fenni mesuliyetini aynı anda üstlenemez. Üzerinde başka bir fenni mesuliyet bulunma­mak koşulu ile bu miktarları aşan tek ruhsata bağlı inşa­atlarda bu şart aranmaz.
Tek ruhsata bağlı, yapı inşaat alanı 3.000 m2’den fazla olan inşaatlarda yapı denetiminde fenni mesullere yardımcı olmak üzere uzmanlık konusuna göre birer fen adamı görevlendirilir. Bu fen adamlarından, aynı anda ve il sınırları içinde kalmak kaydıyla inşaatla ilgili fen adamı 15.000 m2’den, tesi­satla ilgili fen adamı 30.000 m2’den, elektrikle ilgili fen adamı 60.000 m2’den fazla inşaatta görevlendi­rilemez.
İşin konusuna göre ilgili fenni mesuller ve yardımcısı fen adamları yapı ruh­sat formunda belirlenenler ile aşağıda belirtilen yapım aşamalarında yapı yerinde bulunmak ve aşağıda sıralanan işlerin yapılmış olduğuna ilişkin açıklamaları yapı denetim defterine işlemek zorundadır.
a.    Aplikasyon
b.    Hafriyat ve zemin hazırlama ve zemin etüdü ve emniyet geril­mesi test­leri­nin yapımı,
c.    Temel inşaatın tamamlanması ve temel vizesi düzenlenmesi,
d.    Temel ve çatı dahil her katın kalıp, demir, beton ve tesisat dona­nımı,
e.    Su ve ısı yalıtım vizesi,
f.    Malzemenin kullanımından önce Türk Standartları Enstitüsü stan­dartla­rına uygunluğunun denetimi,
g.    Tesisat, elektrik, kanalizasyon vizeleri,
Bu maddeye göre istihdam edilen fen adamlarının bu görevi kabul et­tiklerine dair taahhütnamenin ilgili idareye verilmesi zorunludur. Sicil: Fenni mesullerin sicilleri, ilgili meslek odalarınca, ilgili idareden alınacak iş bitirme belgeleri de dikkate alınarak tutulur ve yeni bir fenni mesuliyet üst­lenilmesinde bu siciller dik­kate alınır.
Fen adamlarının sicilleri, belediye ve mücavir alan sınırları içinde, beledi­yelerin ilgili birimlerince tutulur ve bu sicillerin birer kopyaları her yıl sonunda valiliğe (Bayındırlık ve İskan Müdürlüğü) gönderilir. Belediye ve mücavir alan sınırları dışındaki yerlerde görev yapacak fen adamlarının si­cillerinin tutulması valiliğe (Bayındırlık ve İskan Müdürlüğü) aittir. Sicil fişleri yapının inşaat ruhsatı alınmasından yapı kullanma izninin alınmasına dek geçecek süreyi, bu süreç için­deki faaliyetlerin hepsini içine alır. Fen adamlarının sicillerinin tutulmasında fenni mesullerin bildireceği görüş ve kanaatler esas alınır.
Madde 59 – (Değişik: 2.9.1999) Kamuya ait yapı ve tesisler:
Kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılacak veya yaptırılacak yapılara, imar plânlarında o maksada tahsis edilmiş olmak, plân ve mevzuata aykırı olmamak üzere mimari, statik, tesisat ve her türlü fenni mesuliyeti ve kamu kurum ve kuru­luşlarınca üstlenilmesi ve mülkiyetin belgelenmesi kaydı ile avan projeye göre ruhsat verilir.
Ancak, kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılan veya yaptırılacak olan kara­yolu, demiryolu, tünel, köprü, menfez, baraj, hidroelektrik santralı, su­lama ve su taşıma hatları, enerji nakil hatları, boru hatları (doğalgaz boru hattı ve benzeri), silo, rafineri gibi enerji, sulama, tabi kaynaklar, ulaştırma hizmetleri ile ilgili tesis­ler ve bunların müştemilatı niteliğinde olan kontrol kulübesi, trafo, eşanjör, elevatör, konveyör gibi yapılar inşaat ruhsatına tabi değildir. Bu tür yapı ve tesisle­rin inşasına başlanacağının, ilgili yatırımcı kamu kurum ve kuruluşu tarafından mülkiyete ilişkin bilgiyle birlikte yazılı olarak ilgili idareye bildirilmesi gerekir.
Devletin güvenlik ve emniyeti ile Türk Silahlı Kuvvetlerinin harekat ve sa­vunması bakımından gizlilik arz eden yapılara; belediyeden alınan imar durumuna göre kat nizamı, cephe hattı inşaat derinliği ve toplam inşaat met­rekaresine uyula­rak projelerinin kurumlarınca tasdik edildiği, statik ve tesi­sat sorumluluğunun ku­rumlarına ait olduğu ilgili belediyesine yazı ile bildi­rildiği takdirde, 58. maddede sayılan belgeler aranmaksızın yapı ruhsatı ve­rilir.
Madde 60 - (Değişik: 2.9.1999) Belediyece, büyük­lüğü ve bazı özellikleri dolayısıyla uygun görülen yapıların projeleri, 1/100 veya 1/200 ölçekli, ancak 1/50 ölçekli proje tekniğinde çizilmiş olarak iste­nir.
Madde 61 - (Değişik: 13.7.2000) Mevcut yapının yürür­lükteki tüm mevzuat hükümlerine aykırı olmaması şartı ile imar plânı, bu Yönet­melik hükümleri ve diğer ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak esaslı tamir ve tadili yapılabilir. Ancak, ilave esaslı tamir ve tadil yapılabil­mesi için ruhsat alın­ması zorunludur. Yapı ruhsatı alınmış inşaatlarda yapı­lacak ruhsata tabi ilave ve esaslı tadilatlarda, ilgili idarece proje müellifleri­nin uygun görüşü aranır.
Madde 62 - (Değişik: 2.9.1999) Yapı ruhsatı alınmış olan yeni inşaat, ilave ve esaslı tadillerde, sonradan değişiklik yapılması istendiğinde mimari projenin yeniden tanzim edilmesi gereklidir.
Bu değişiklik yapının statik ve tesisat esaslarında da değişiklik yapıl­masını gerektirdiği takdirde istenen belgelerde de gerekli değişiklik yapılır.
Projenin üzerinde ayrıca tadilat projesi gerektirmeyen basit düzeltme­ler, proje müellifinin bilgisi dahilinde bütün nüshalarda yapılarak, beledi­yece mühürle­nip imzalanır.
İlave ve tadilat projeleri 5 takım olarak düzenlenerek 57’nci madde­deki esaslara uygun olarak onaylanır.
Madde 63 - (Değişik: 2.9.1999) Basit tamir ve tadiller ile korkuluk, pergola ve benzerlerinin yapımı ile bölme duvarı, bahçe du­varı, duvar kaplamaları, baca, saçak ve benzeri elemanların tamirleri ruhsata tabi değildir. Bunlardan iskele kur­mayı gerektirenler için belediyeye yazılı müracaat edilmesi zorunludur. Bu kap­samda kalmakla birlikte binanın ısı yalıtımını etkileyen işlemler yapılamaz.
Yapı kullanma izni
Madde 64 – (Değişik: 13.7.2000) Yapı tamam­landığında tamamının veya kısmen kullanılması mümkün kısımları tamamlandı­ğında bu kısımlarının kullanıla­bilmesi için, inşaat ruhsatını ve­ren belediye veya valilikten izin alınması zorunlu­dur. Bu iznin alınması için ilgili idareye yapılan başvuru dilekçesi ekinde, fenni mesullerin yapının projelerine, fen ve sağlık kural­larına uygun olarak yapılıp ya­pılmadığını belirten raporları yer alır.
Mal sahibinin müracaatı üzerine belediye veya valilik, yapının ruhsat ve ek­lerine, fen ve sağlık kurallarına uygun olarak tamamlanıp tamamlan­madığını, Türk Standartları Enstitüsü standartlarına uygun malzeme kulla­nılıp kullanılmadığını belirler.
Yapının mevzuata uygun bulunması halinde, 30 gün içinde yapı kul­lanma izin belgesi düzenlenir. Aksi halde, eksikliklerinin tamamlanarak yapının mevzuata uygun hale getirilmesi istenir. Eksikliklerin tamamlanma­sından sonra, aynı süreç izlenerek yapı kullanma izin belgesi düzenlenip, yapı kullanma izni verilir. Yapı kullanma izin belgesinin birer örneği, mal sahibi ve/veya sahiplerine, yapının mü­teahhidine, proje müelliflerine ve fenni mesullere verilir.
(Değişik: 13.7.2000) Yapının kısmen kul­lanıl­ması mümkün olan kısımlarına yapı kullanma izni düzenlenebilmesi için, bu bö­lümlere hizmet veren ortak kulla­nım alanlarının tamamlanmış ve kullanılabilir olması ve yapıda mevzuata aykırılı­ğın bulunmaması şarttır.
(Bu fıkra, 13.7.2000 tarih ve 24108 sayılı RG’de ya­yımlanan Yönetmeli­ğin 15. maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır.)
Yapı kullanma izninin verildiği tarih, yapının tamamlandığı tarihtir. Beş yıl­lık ruhsat süresi içinde yapı kullanma izninin düzenlenmesi gerekir. Aksi halde, bu Yönetmeliğin 12’nci maddesindeki hükümler uygulanır.
Kullanma izni verilmeyen ve alınmayan yapılar elektrik, su, kanali­zasyon, haberleşme ve benzeri hizmetlerden ve tesislerden faydalanamazlar. Bu hizmetler­den yararlanılması durumunda hizmeti veren idare sorumludur. Kısmi yapı kul­lanma iznine bağlanan yapının yalnızca bu bölümleri bu hiz­metlerden yararlandırı­lır.
Geçici Madde 1 - (Değişik: 13.7.2000) Bu Yönet­meliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce ruhsat alınarak inşa edilen, o tarih­teki mevzuata göre yangın merdi­veni inşa edilmesi zorunlu olduğu halde yapılmayan yapılar, bu Yönetmeliğin yü­rürlüğe girdiği tarihten itibaren 6 ay içinde ilgili idarelerce tespit edilir. Bu yapı­lara, tespitten sonra 2 yıl içinde yangın merdiveni yaptırılır.
Geçici Madde 2 – (Ek: 13.7.2000) Ruhsat alınarak inşa­sına başlanan ancak 5 yıllık ruhsat süresi sonunda yapı kullanma izni düzenlenme­yerek İmar Kanunu­nun 29’uncu maddesi uyarınca ruhsatı hü­kümsüz hale gelen yapılar, ilgililerince yapılan başvurularla ve/veya idare­lerce yerinde ve dosyasında yapılacak inceleme ve araştırmalarla bu Yönet­meliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 6 ay içinde tespit edilir.
Bu yapılar, ruhsat alındığı tarihteki yönetmelik ve ruhsat eki projeler kapsa­mında incelenir ve mevzuata uygun olanlara ilk ruhsat alındığı tarih­teki yönetmelik hükümlerine göre yeniden yapı ruhsatı düzenlenir ve inşası tamamlanan yapılara yapı kullanma izni verilir.
Bu süre içerisinde tespiti yapılmayan yapılara Yönetmeliğin 2.9.1999 tarihli ve 23804 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yönetmelikle değişik 12’nci maddesi hükümleri uygulanır.
Beşinci Bölüm
YÜRÜRLÜK VE UYGULAMA
Madde 65 – Bu Yönetmelik 3194 sayılı İmar Kanunu ile birlikte yü­rürlüğe girer.
Madde 66 – Bu Yönetmelik hükümleri (.....) Belediye Başkanı tara­fından uygulanır.

Henüz yorum yapılmamış.

 
  Diğer Mevzuatlar
Başka mevzuat kaydı bulunmamaktadır

Yapı (İnşaat) Ruhsatı

  İçtihatlar
  Hukuki Açıklamalar
  Makaleler
  Dava Dilekçeleri
 
 

  Copyright © 2009 İdare Hukuku / Künye - İletişim

Bu internet sitesindeki hiçbir bilgi kesin bilgi veya öneri olarak kabul edilmemeli ve herhangi bir karar veya eyleme temel oluşturmamalıdır. Kendi spesifik durumunuz konusunda sadece uzman hukukçudan alacağınız bilgiler doğrultusunda hareket etmeniz gerekir. Bu sitedeki bilgilerin doğruluğu ve geçerlilik süresi konusunda www.idarehukuku.net kesinlikle sorumluluk sahibi değildir.