İdare Hukuku

Hoşgeldiniz



Favorilerime Ekle

 
 
 
 
  Kamu Mali Yönetimi > Kamu Malî Yönetiminde Denetimler > İç denetim > Mevzuat

1-Kamu İç Denetimi Strateji Belgesi (2008-2010)

 
5 Nisan 2009 PAZAR
Resmî Gazete
Sayı : 27191
TEBLİĞ
 
Maliye Bakanlığından:
 
İç Denetçi Adaylarının Belirlenmesinde Uyulacak Esas Ve Usuller Hakkında Tebliğ (SIRA NO: 3)
          1. Giriş
          (1) 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun (Kanun) geçici 5 inci ve geçici 16 ncı maddelerine istinaden; 31/12/2007 tarihine kadar olan dönemde, bazı meslek gruplarında görev yapmış veya yapmakta olan denetim elemanları anılan maddelerde belirtilen usulle kamu idarelerinin iç denetçi kadrolarına doğrudan atanmışlardır. Kanun uyarınca 1/1/2008 tarihinden itibaren kamu idarelerinin iç denetçi kadrolarına doğrudan atama yapılması mümkün bulunmamaktadır. Anılan tarihten itibaren; ilgili mevzuatta belirtilen şartları haiz iç denetçi adaylarının öncelikle İç Denetim Koordinasyon Kurulu (Kurul) tarafından, Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) Başkanlığına, Milli Eğitim Bakanlığı Ölçme ve Değerlendirme Merkezine ya da uygun başka bir kuruma yaptırılacak aday belirleme sınavına girmeleri ve bu sınavda başarılı olmaları gerekmektedir. Bu sınavda başarılı olacak adaylar, üç aydan az olmamak üzere Maliye Bakanlığınca verilecek iç denetim eğitim programına katılmak ve eğitim sonunda düzenlenecek sertifika sınavında da başarılı olmak durumundadırlar. Bu süreçlerden geçerek iç denetçi sertifikasına sahip olan adaylar, iç denetçi olarak atanmak üzere Kanunun iç denetim ile ilgili hükümlerine tabi tüm kamu idarelerine başvurabilecektir.
          (2) Bu çerçevede, iç denetçi aday belirleme sınavıyla ilgili olarak tereddüde düşülebilecek konular hakkında aşağıdaki açıklamaların yapılmasına gerek duyulmuştur.
          2. İç denetçi aday belirleme sınavı
          (1) İç Denetçi Adayları Belirleme, Eğitim ve Sertifika Yönetmeliğinin (Yönetmelik) 5 inci maddesinde, iç denetim eğitimine tabi tutulacak iç denetçi adaylarının, Kurulca yapılacak veya Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığına, Milli Eğitim Bakanlığı Ölçme ve Değerlendirme Merkezine ya da uygun başka bir kuruma yaptırılacak aday belirleme sınavıyla belirleneceği hükme bağlanmıştır. Bu çerçevede, ilk iç denetçi aday belirleme sınavının ÖSYM tarafından, 12 Temmuz 2009 Pazar günü Ankara’da yapılması kararlaştırılmıştır.
          2.1. Aday belirleme sınavına başvuru şartları
          (1) Yönetmelik uyarınca, aday belirleme sınavına katılacakların 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinde belirtilen şartların yanı sıra aşağıdaki şartları da taşıması gerekir.
          a) En az dört yıl süreli eğitim veren yükseköğretim kurumları ile denkliği Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilen yurt dışındaki eşdeğer eğitim kurumlarından birini bitirmek.
          b) Aşağıda belirtilen süre zarfında çalışmış olma şartını yerine getirmek:
          1) Mesleğe yarışma sınavına tabi tutulmak suretiyle alındıktan sonra yapılan yeterlik sınavında başarı göstermek kaydıyla, yardımcılıkta geçen süreler dahil olmak üzere, denetim elemanı olarak en az beş yıl.
          2) Mesleğe yarışma sınavına tabi tutulmak suretiyle alındıktan sonra yapılan yeterlik sınavında başarı göstermek kaydıyla, yardımcılıkta geçen süreler dahil olmak üzere, uzman olarak en az sekiz yıl.
          3) Doktora unvanını almış öğretim elemanı olarak, araştırma görevliliğinde geçen süreler dahil olmak üzere, en az sekiz yıl.
          4) Müdür ve daha üst unvanlarda en az sekiz yıl.
          c) İç denetçi aday belirleme sınavı son başvuru tarihinden önceki iki yıl içinde alınmış olması kaydıyla, İngilizce, Almanca veya Fransızca dillerinden birinden Kamu Personeli Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavından (KPDS) veya Üniversitelerarası Kurul Yabancı Dil Sınavından (ÜDS) en az elli puan almış olmak.
          d) Son başvuru tarihi itibarıyla kırkbeş yaşından büyük olmamak.
          e) Sicil raporu düzenlenen son üç yıl içinde olumsuz sicil almamış olmak.
          f) Uyarma ve kınama cezaları hariç disiplin cezası almamış olmak.
          g) Yurdun her yerinde çalışabilecek sağlık durumuna sahip olmak.
          h) Kurulun belirlediği etik kurallara uygun öz geçmişe sahip olmak.
          (2) Uluslararası geçerliliği olan CIA (Certified Internal Auditor), CISA (Certified Information System Auditor), CCSA (Certified Control Self Assessment) ve CGAP (Certified Government Auditing Professional) sertifikalarından birini almış olup yukarıda belirtilen şartları da taşıyanlar, aday belirleme sınavından muaf olacak ve iç denetim eğitimine doğrudan katılabileceklerdir.
          2.2. Aday belirleme sınavı başvuru şartlarıyla ilgili diğer hususlar
          1.) (1) Kanun kapsamında yer alan genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde, mesleğe yarışma sınavına tabi tutulmak suretiyle alındıktan sonra yapılan yeterlik sınavında başarı göstermek kaydıyla; müfettiş, kontrolör, murakıp veya denetmen olarak görev yapan denetim elemanları yardımcılık/stajyerlik dönemleri de dahil olmak üzere sınavın son başvuru tarihi itibarıyla beş yılı tamamladıkları takdirde aday belirleme sınavına katılabilirler.
          (2) Yardımcılık/stajyerlik dönemlerinden sonra yeterlilik sınavlarında başarı gösteremeyerek başka kadrolara atanmış olan denetim elemanlarının burada geçirmiş oldukları süreler, beş yıllık süre hesabında dikkate alınmaz.
          (3) Özel kanunları uyarınca, mesleğe yarışma sınavına tabi tutulmadan giren veyahut yeterlik sınavına girmeden müfettiş, kontrolör, murakıp ya da denetmen kadrolarına atananlar, bu meslekler için sonradan giriş ve yeterlilik sınavı şartları getirilmiş olsa dahi aday belirleme sınavına katılamazlar.
          2.) (1) Kanuna tabi genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde, uzman yardımcılığında geçen süreler dahil olmak üzere, mesleğe yarışma sınavına tabi tutulmak suretiyle alındıktan sonra yapılan yeterlik sınavında başarı göstermek kaydıyla uzman olarak sınavın son başvuru tarihi itibarıyla en az sekiz yıl çalışanlar aday belirleme sınavına katılabilirler.
          (2) Yukarıda belirtilen şekilde atananlar dışında, kamu idarelerinde “uzman”, “eğitim uzmanı”, “sivil savunma uzmanı” gibi kadrolarda görev yapanların bu unvanlarda geçirdikleri süreler sekiz yıllık süre hesabında dikkate alınmaz.
          (3) Yardımcılık dönemlerinden sonra yeterlilik sınavlarında başarı gösteremeyerek başka kadrolara atanmış olanların yardımcılıkta geçirmiş oldukları süreler sekiz yıllık süre hesabında dikkate alınmaz.
          (4) Uzmanlıkta sekiz yılını doldurmadan diğer kamu idarelerinde uzman yardımcılığı, uzman, daire başkanlığı veya eşdeğer yahut daha üst başka bir göreve naklen atananların eski ve yeni görev süreleri sekiz yıllık süre hesabında birlikte dikkate alınır.
          (5) Özel kanunları uyarınca, mesleğe yarışma sınavına tabi tutulmadan giren veyahut yeterlik sınavına girmeden doğrudan uzman olarak atananlar, bu meslekler için sonradan giriş ve yeterlilik sınavı şartları getirilmiş olsa dahi aday belirleme sınavına katılamazlar.
          3.) (1) Kanuna tabi genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde, araştırma görevliliğinde geçen süreler dahil olmak üzere, doktora unvanını almış öğretim elemanı olarak sınavın son başvuru tarihi itibarıyla en az sekiz yıl çalışmış olanlar aday belirleme sınavına katılabilirler.
          (2) Doktora unvanını almakla beraber araştırma görevlisi kadrosunda sekiz yılını doldurmamış veya sekiz yıl araştırma görevlisi olarak çalışmış olmasına rağmen doktorasını tamamlamayanlar aday belirleme sınavına katılamazlar.
          4.) (1) Kanuna tabi genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde, müdür ve daha üst unvanlarda sınavın son başvuru tarihi itibarıyla en az sekiz yıl çalışmış olanlar aday belirleme sınavına katılabilirler.
          (2) Müdür yardımcılığında geçirilen süreler sekiz yıllık süre hesabında dikkate alınmaz.
          (3) Müdür ve daha üst kadrolara vekaleten atanmış olanların vekaleten görev yaptıkları süre, daha sonra aynı kadroya asaleten atanmış olmak kaydıyla, sekiz yıllık süre hesabında dikkate alınır. Tedviren ya da geçici görevlendirme şeklinde yürütülen hizmet süreleri sekiz yıllık süre hesabında dikkate alınmaz.
          (4) Hakim, savcı, kaymakam ve Dışişleri Bakanlığı meslek memurluğu kadrolarında çalışmış olanlar, sekiz yıllık hizmet koşulunu sağladıkları takdirde aday belirleme sınavına katılabilirler.
          5.) (1) Yukarıda belirtilen mesleklerde geçirilen dönem içerisinde olmak kaydıyla, muvazzaf askerlikte geçen süreler hariç olmak üzere aylıksız izinde geçen süreler ve sıhhi izinlerin toplamda altı aydan fazla olan kısmı yapılacak süre hesaplamalarında dikkate alınmaz.
          6.) (1) Daha önce kamu idareleri bünyesinde görev yapmakta iken istifa etmiş olanlar ile çekilmiş sayılanların yukarıda belirtilen mesleklerde geçirdikleri sürelerin dikkate alınabilmesi için en geç sınav başvuru tarihi itibarıyla devlet memurluğuna dönmüş olmaları gerekmektedir.
          7.) (1) Anılan mesleklerde, sözleşmeli personel (kadro karşılığı olanlar dahil) ve işçi statüsünde çalışmak suretiyle geçirilen süreler de bu kapsama dahildir. Sözleşmeli personel ve işçi statüsünde çalışmakta olanların iç denetçi sertifikasına sahip olmaları, memuriyet kadrolarına atanmada kendilerine ayrıca bir hak sağlamaz.
          8.) (1) Yapılacak başvurularda, sınavın son başvuru tarihi itibarıyla 45 yaşın doldurulmamış olması gerekmektedir.
          9.) (1) Tabi oldukları personel kanunlarına göre uyarma ve kınama dışında bir disiplin cezası almış olanlardan, cezası kesinleşenler aday belirleme sınavına katılamazlar. Ceza almış olmakla birlikte afla veya ilgili mevzuatı uyarınca cezaları silinmiş olanlar aday belirleme sınavına müracaat edebilirler.
          10.) (1) Kanunun geçici 5 ve geçici 16 ncı maddelerine istinaden kamu idarelerine atanmış olan iç denetçiler; Yönetmelikte aranmakta olan tüm şartları taşımak koşuluyla aday belirleme sınavına katılabilirler. Anılan Kanun hükümleri uyarınca iç denetçi olarak atanmadan önce çalışmakta oldukları mesleklerine giriş sınavıyla girmiş ve daha sonra yeterlilik sınavını başarıyla tamamlamış olanların iç denetçilikte geçirdikleri süreler beş yıllık süre hesabında dikkate alınır.
          11.) (1) Geçmişte mesleğe yarışma sınavına tabi tutulmak suretiyle alınıp, yapılan yeterlilik sınavında başarı göstermek kaydıyla; bir süre denetim elemanı olarak çalıştıktan sonra uzman, müdür veya daha üstü görevler ya da araştırma görevlisi olarak çalışmaya devam edenlerin hizmetleri aşağıda gösterildiği gibi oransal olarak değerlendirilir.
          (2) Hesaplamalarda aday belirleme sınavının son başvuru tarihi dikkate alınır ve 1 yıl 365 gün, 1 ay ise 30 gün olarak değerlendirilir. Kesirli günler tama iblağ olunur.
          Örnek: Mesleğe yarışma sınavına tabi tutulmak suretiyle alındıktan sonra yapılan yeterlilik sınavında başarı göstermek kaydıyla 4 yıl denetim elemanı olarak çalışan bir kişi 5 yıl çalışmış olma şartını karşılamamaktadır. Ancak, 4 yıllık hizmet süresi, denetim elemanları için aranmakta olan 5 yıl şartının %80’ine tekabül etmektedir. Eğer ilgilinin uzmanlık, araştırma görevliliği, müdür ve daha üst unvanlarda ifa ettiği hizmetler varsa, %20’lik eksik bölüm bu mesleklerde geçirdiği sürelerden tamamlanabilir. Diğer bir deyişle, 8 yıllık hizmet şartı olan bu mesleklerde %20’lik hizmet şartının karşılanması gerekmektedir. Dolayısıyla, 4 yıl denetim elemanı olarak çalışmış bulunan bir kişi daha sonra 1,6 yıl (8 yıllık sürenin %20’lik bölümü) uzmanlık, araştırma görevliliği, müdür veya daha üst unvanlarda görev yapmış ise aday belirleme sınavına katılmaya hak kazanacaktır. Ancak, kariyer uzmanlıkta ve araştırma görevliliğinde, yardımcılık dönemlerinden sonra yeterlilik sınavlarında başarı gösteremeyerek veya doktora unvanını alamadan başka kadrolara atanmış olanların yardımcılıkta veya araştırma görevliliğinde geçirmiş oldukları süreler sekiz yıllık süre hesabında dikkate alınmayacağından, denetim elemanlığından sonra geçilen görevin kariyer uzmanlık veya araştırma görevliliği olması durumunda burada da yeterlilik sınavında başarılı olunması veya doktora unvanının alınması gerekmektedir.
Örnek hizmet süresi hesaplamaları
 
Denetim elemanlığı
%
Uzman, müdür ve daha üst unvanlar ile araştırma görevliliği
%
Toplam hizmet süresi
3 yıl
60
3,2 yıl =3 yıl 2 ay 13 gün
40
6,2 yıl = 6 yıl 2 ay 13 gün
3,5 yıl
70
2,4 yıl = 2 yıl 4 ay 26 gün
30
5,9 yıl = 5 yıl 10 ay 29 gün
4 yıl
80
1,6 yıl = 1 yıl 7 ay 9 gün
20
5,6 yıl = 5 yıl 7 ay 9 gün
4,5 yıl
90
0,8 yıl = 9 ay + 22 gün
10
5,3 yıl = 5 yıl 3 ay 20 gün
 
          12) (1) Geçmişte mesleğe yarışma sınavına tabi tutulmak suretiyle alınıp yapılan yeterlilik sınavında başarı göstermek kaydıyla bir süre uzman olarak ya da müdür veya daha üst unvanlar ile araştırma görevliliğinde çalıştıktan sonra denetim elemanlığına geçiş yapmış olanların hizmetleri aşağıda gösterildiği gibi oransal olarak değerlendirilir.
          (2) Hesaplamalarda aday belirleme sınavının son başvuru tarihi dikkate alınır ve 1 yıl 365 gün, 1 ay ise 30 gün olarak değerlendirilir. Kesirli günler tama iblağ olunur.
          Örnek: Mesleğe yarışma sınavına tabi tutulmak suretiyle alındıktan sonra yapılan yeterlilik sınavında başarı göstermek kaydıyla 6 yıl uzman olarak çalışan bir kişi 8 yıl çalışmış olma şartını karşılamamaktadır. 6 yıllık hizmet süresi, aranmakta olan 8 yıl şartının % 75’ine tekabül etmektedir. Eğer ilgilinin denetim elemanlığında ifa ettiği hizmetler varsa, %25’lik eksik bölüm bu meslekte geçirdiği sürelerden tamamlanacaktır. Dolayısıyla, 6 yıl uzman olarak çalışmış bulunan bir kişi daha sonra 1,25 yıl (5 yıllık sürenin %25’lik bölümü) denetim elemanı olarak görev yapmış ise aday belirleme sınavına katılmaya hak kazanacaktır. Ancak, denetim elemanlığında, yardımcılık dönemlerinden sonra yeterlilik sınavlarında başarı gösteremeyerek başka kadrolara atanmış olanların yardımcılıkta geçirmiş oldukları süreler beş yıllık süre hesabında dikkate alınmayacağından, uzman, müdür veya daha üst unvanlar ile araştırma görevliliğinde bir süre çalıştıktan sonra geçilen görevin denetim elemanlığı olması durumunda burada da yeterlilik sınavında başarılı olunması gerekmektedir.
Örnek hizmet süresi hesaplamaları
 
Uzman, müdür ve daha üst unvanlar ile araştırma görevliliği
 
%
 
Denetim elemanlığı
 
%
 
Toplam hizmet süresi
3 yıl
37,5
3,125 yıl = 3 yıl 1 ay 16 gün
62,5
6,125 yıl = 6 yıl 1 ay 16 gün
3,5 yıl
43,75
2,8125 yıl = 2 yıl 6 ay 17 gün
56,25
6,3125 yıl = 6 yıl 3 ay 25 gün
4 yıl
50
2,5 yıl = 2 yıl 6 ay 3 gün
50
6,5 yıl = 6 yıl 6 ay 3 gün
4,5 yıl
56,25
2,1875 yıl = 2 yıl 2 ay 9 gün
43,75
6,6875 yıl = 6 yıl 8 ay 11 gün
5 yıl
62,5
1,875 yıl = 1 yıl 10 ay 20 gün
37,5
6,875 yıl = 6 yıl 10 ay 20 gün
5,5 yıl
68,75
1,5625 yıl = 1 yıl 6 ay 26 gün
31,25
7,0625 yıl = 7 yıl 23 gün
6 yıl
75
1,25 yıl = 1 yıl 3 ay 2 gün
25
7,25 yıl = 7 yıl 3 ay 2 gün
6,5 yıl
81,25
0,9375 yıl = 11 ay 12 gün
18,75
7,4375 yıl = 7 yıl + 5 ay 10 gün
7 yıl
87,5
0,625 yıl = 7 ay 19 gün
12,5
7,625 yıl = 7 yıl 7 ay 19 gün
 
            Tebliğ olunur.
 (2008-2010)
 
I. GİRİŞ
 
Dünyada yaşanan ekonomik krizlerin etkisiyle, kamu kaynaklarının kötü kullanılmasına tepkiler artmış, yöneticilerin kamu fonlarının verimli ve rasyonel kullanımına ilişkin hesap vermeleri önem kazanmıştır. Buna bağlı olarak kamu yönetiminde yönetsel sorumluluk, program, sosyal, süreç sorumluluğu kavramları gelişmiştir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunuyla kamu mali yönetimi ve kontrol sisteminin; stratejik öncelikler de dikkate alınarak belirlenen hedeflere ulaşmak için tahsis edilen kaynakların etkili, ekonomik ve verimli kullanım ilkeleri ile hesap verebilirlik ve mali saydamlık anlayışı temelinde, uluslararası iyi uygulama örnekleri de dikkate alınarak, yeniden yapılandırılması öngörülmüştür.
Bu yapılandırmaya ilişkin geçiş sürecinin 2007 yılı sonuna kadar tamamlanması ve 2008 yılı başından itibaren, uluslararası standartlar ve AB uygulamalarıyla uyumlu bir kamu iç mali kontrol sisteminin (KİMK) işlemeye başlaması hedeflenmiştir.
Bu reformla; stratejik planlama, performans esaslı bütçeleme, yönetsel hesap verebilirlik, iç kontrol, iç denetim, şeffaflık ve raporlama gibi çağdaş mali yönetim ve kontrol uygulamaları sistemimize dahil edilmiştir.
Kurulan bu yeni sistemin en önemli mekanizmalarından birisi de, idarelerin yönetim ve kontrol yapıları ile malî işlemlerinin risk yönetimi, yönetim ve kontrol süreçlerinin etkinliğini değerlendirmek ve geliştirmek yönünde sistematik, sürekli ve disiplinli bir yaklaşımla ve genel kabul görmüş standartlara uygun olarak gerçekleştirilmesi öngörülen “iç denetim”dir.
İç Denetim Koordinasyon Kurulunun 05.11.2007 tarih ve 22 sayılı Kararıyla kabul edilen bu strateji belgesinde, Türk kamu yönetiminde iç denetimin mevcut durumu analize tabi tutulmakta ve 2008-2010 döneminde yapılması gerekenlere yönelik yol haritası niteliğindeki hususlar yer almaktadır.
 
II. MEVCUT DURUM
 
İç denetim alanında merkezi uyumlaştırma fonksiyonunu ifa etmek üzere, bağımsız ve tarafsız bir organ olarak, 5018 sayılı Kanunla, İç Denetim Koordinasyon Kurulu (Kurul) kurulmuştur.
Kurul; kamu idarelerinde iç denetimin, uluslararası uygulamalar ve standartlara uygun olarak kurulması, denetim birimleri ile işbirliğinin sağlanması, yolsuzluk veya usulsüzlüklerin ortadan kaldırılması için gerekli önlemlerin alınması konusunda önerilerde bulunulması, risk değerlendirme yöntemlerinin geliştirilmesi, iç denetçilerin eğitim programlarının düzenlenmesi ve uygulanması, iç denetçilerin uyacakları etik kurallarının belirlenmesi, iç denetim birimlerinin kalite güvence ve geliştirme programı çerçevesinde değerlendirilmesi gibi görevleri icra etmektedir
İç denetim sisteminin oluşturulması amacıyla bu güne kadar gerçekleştirilen faaliyetler özetle şunlardır:
  • 24/12/2005 tarih ve 26033 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 5436 sayılı Kanunla genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri, özel bütçeli idareler ve sosyal güvenlik kurumlarından 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye tâbi olanlar için, genel idare hizmetleri sınıfından 1200 adet iç denetçi kadrosu ihdas edilmiştir.
  • 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye tabi kurumların iç denetçi kadrolarının tahsisine ilişkin 2006/10809 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile iç denetçi kadrolarından (720) adedinin sınıf ve derecelerinin değiştirilerek kamu kurumlarına tahsis edilmesi kararlaştırılmıştır.
  • Mahalli idarelerin iç denetçi kadrolarının tahsisine ilişkin 2006/10911 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile mahalli idarelere tahsis edilen iç denetçi kadrolarından (588) adedinin dereceler itibarıyla dağılımı yapılmıştır.
  • İç denetçilere 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname uyarınca yapılacak ek ödemeye ilişkin esas ve usulleri belirleyen 2006/10808 sayılı Bakanlar Kurulu Kararında, 5018 sayılı Kanun kapsamındaki kamu idarelerinin, iç denetçi kadrolarında 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre istihdam edilenlere yapılacak ek ödemenin usul, esas ve miktarları düzenlenmiştir.
  • 08/10/2005 tarih ve 25960 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan İç Denetim Koordinasyon Kurulunun Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik ile Kurulun çalışma usul ve esasları ile diğer hususları düzenlenmiştir.
  • Yine 08/10/2005 tarih ve 25960 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan İç Denetçi Adayları Belirleme, Eğitim ve Sertifika Yönetmeliği ile iç denetçi adaylarının belirlenmesi, eğitimi, yapılacak sınavlar, eğitim programının süresi, konuları, eğitim sonucunda yapılacak işlemler ile başarılı adaylara verilecek iç denetçi sertifikasına ilişkin esas ve usuller düzenlenmiştir.
  • 12/07/2006 tarih ve 26226 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan İç Denetçilerin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik ile iç denetçilerin; kamu idareleri itibarıyla sayıları, nitelikleri, atanmaları, çalışma usul ve esasları, sertifikalarının verilmesi ve derecelendirilmesi ile diğer hususlar düzenlenmiştir.
  • 5018 sayılı Kanun kapsamındaki kamu kurumlarında iç denetçi atamaları başlamış olup, 2007 yılı Ekim ayı itibariyle, genel bütçeli idarelerde 169, özel bütçeli idarelerde 187, sosyal güvenlik kurumlarında 12 ve mahalli idarelerde 142 olmak üzere 147 kamu idaresinde toplam 510 iç denetçinin atandığı İç Denetim Koordinasyon Kuruluna bildirilmiştir.
  • 2007 yılı Şubat ve Mayıs aylarında 68 kamu idaresinden 204 iç denetçiye, iç denetimin uygulanmasına yönelik genel konuları içeren 6 haftalık birinci aşama iç denetim eğitimi Ankara’da verilmiştir. 2007 yılı Ekim ayında başlatılan uygulamaya yönelik diğer mevzuat eğitimini içeren 6 haftalık ikinci aşama eğitimin tamamlanmasını takiben 85 iç denetçiye, sertifikaları verilerek idarelerinde iç denetime başlamaları sağlanacaktır.
  • Yine 2007 yılı Ekim ayında 117, Kasım ayında 75 iç denetçi de birinci aşama eğitimine başlamıştır.
Bunların dışında; iç denetim sisteminin kamu idarelerinde yerleştirilmesine ve uygulanmasına yönelik aşağıda belirtilen tebliğ ve rehber niteliğindeki üçüncül düzey mevzuat hazırlanarak yayımlanmıştır:
  • İç Denetçi Atamalarında Uyulacak Esas ve Usuller Hakkında Tebliğ (No: 1)
  • İç Denetçi Atamalarında Uyulacak Esas ve Usuller Hakkında Tebliğ (No: 2)
  • Kamu İç Denetçileri Meslek Ahlak Kuralları
  • Kamu İç Denetim Standartları
  • Kamu İç Denetim Birim Yönergesi
  • Kamu İç Denetim Raporlama Standartları
  • Kamu İç Denetçi Sertifikasının Derecelendirilmesine İlişkin Esas ve Usuller
  • Birden Fazla Kamu İdaresi İç Denetçilerinin Ortak Çalışma Esas ve Usulleri
  • Kamu İç Denetim Planı ve Programı Hazırlama Rehberi
  • Kamu İç Denetiminde Risk Değerlendirme Rehberi
Bunlara ilaveten aşağıda belirtilen rehber taslakları hazırlanmış olup 2007 ve 2008 yıllarında yayınlanması planlanmaktadır.
  • Kamu İç Denetim Rehberi
  • Kamu İç Denetiminde Kalite Güvence ve Geliştirme Rehberi
  • Kamu İç Denetiminde Bilgi Teknolojileri Denetimi Rehberi
Diğer taraftan, 30 Mart 2005- 31 Aralık 2006 tarihleri arasında Türk mali yönetim ve kontrol sisteminin Avrupa Birliği normları ve uluslararası uygulamalarla uyumunu sağlamak amacıyla Avrupa Birliği fonlarından finanse edilen “Türk Kamu İç Mali Kontrol Sisteminin Uluslararası Standartlar ve AB Uygulamaları ile Uyumlaştırılması” başlıklı Eşleştirme Projesi, Maliye Bakanlığı ile Fransa Ekonomi Maliye ve Endüstri Bakanlığı tarafından birlikte yürütülmüştür.
Projede 5’i pilot olmak üzere 15 kamu idaresi yer almıştır. Pilot idare olan İçişleri Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı, Sosyal Güvenlik Kurumunda, Orta Doğu Teknik Üniversitesi ve Ankara Büyükşehir Belediyesinde mevzuat, idari yapı, bilgi işlem altyapısı ve insan kaynakları yerinde analize tabi tutulmuştur.
Proje kapsamındaki diğer idareler şunlardır, Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı, Gümrük Müsteşarlığı, Hazine Müsteşarlığı, Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, Sermaye Piyasası Kurulu ve Sayıştay.
Teknik altyapının oluşturulması amacıyla; 5 pilot idare, Maliye Bakanlığı ve İç Denetim Koordinasyon Kurulunun donanımları ile kamu idarelerinde kullanılacak olan Bilgisayar Destekli Denetim Teknikleri Yazılımı (CAAT) proje kapsamında satın alınmıştır. Böylece, iç denetim otomasyon programlarının pilot idarelerde kurulum ve diğer kamu idarelerine yaygınlaştırılması çalışmaları başlatılmıştır.
Kamu idarelerinde; yeterli bilgi ve tecrübeye sahip iç denetçilerin yetiştirilmesi ve iç denetim uygulamalarının kalitesinin artırılması suretiyle uluslararası standartlara uygun bir iç denetim faaliyetinin hayata geçirilmesi, temel hedeftir.


 III. STRATEJİK AMAÇLAR
 
3.1 İç denetim birimlerinin kurulması ve iç denetimin uygulanması
 
3.1.1 İç denetim birimlerinin kurulması
  • İç denetim biriminin henüz kurulmadığı idarelerde bir an önce mevzuatında belirtilen idari hiyararşiye uygun şekilde kurulması
  • İç denetim birimlerinin idare teşkilat şemalarındaki yerlerinin ve iç denetim yönetiminin, iç denetim faaliyetlerinin etkin bir şekilde yürütülebilmesini sağlayacak şekilde organize edilmesi
  • İç denetim birim yöneticiliğine en uygun kişinin seçilmesi
  • Belirlenen kadrolar çerçevesinde ihtiyaç oranında iç denetçi atanması, iç denetçi kadrosu yeterli olmayan idareler için ilave kadro ihdası
  • Birden fazla uzmanlık alanını ilgilendiren faaliyetleri olan kamu idarelerinde bu uzmanlık alanlarına sahip iç denetçilerin de atanması
 
3.1.2 Mevzuatın tamamlanması
  • Üçüncül düzey mevzuattan henüz yayınlanmayan; iç denetim rehberi, kalite güvence ve geliştirme rehberi, bilgi teknolojileri (BT) denetim rehberi, iç denetçilerin yurtdışı yüksek lisans eğitimi usul ve esasları ile yurtdışı birimlerinin denetimi rehberleri ile ihtiyaç duyulabilecek diğer düzenlemelerin Kurul tarafından hazırlanması
  • İç denetim birim yönergesi,iç denetim rehberi ve yurtdışı birimlerin denetimi rehberlerinin iç denetim birimlerince hazırlanması
 
3.1.3 İç denetimin uygulanması
  • İç denetimin sağlıklı ve amacına uygun bir şekilde yürütülmesi amacıyla; idare içerisinde iç denetim kapsamının ve iç denetçilerle idare çalışanlarının iç denetimdeki rollerinin açıklığa kavuşturulması ve genel kabul görmesinin sağlanması
  • Öncelikle idarelerin teşkilat yapısı ve iş süreçleri, yönetim ve konrol süreçlerinin gözden geçirilmesi
  • İdarenin risk yönetim süreçlerinin detaylı bir şekilde incelenmesi
  • Denetim kaynağı kullanımında risk odaklı yaklaşımın benimsenmesi
  • 2008 yılında denetime başlanabilmesi için, 2008-2010 iç denetim planı ile yıllık iç denetim programının hazırlanması
  • Hazırlanacak ilk iç denetim planı ve programlarında; sistem denetimi, uygunluk denetimi, mali denetim ve performans denetimi sıralamasının esas alınması
  • İç denetimin ilk defa yapıldığı idarelerde, tüm denetim alanları yerine bir veya birkaç alanın pilot olarak belirlenmesi ve ilk yıl bütün denetim kaynağı ile bu alanlarda denetimlerin tamamlanması, alınan sonuçlar ve edinilen tecrübeler üzerine daha sonra diğer alanlarda denetime geçilmesi
  • İdarenin yönetim ve kontrol süreçlerindeki zayıflıkların veya geliştirilmesi gereken alanların ortaya çıkarılması ve gerekli iyileştirmelerin yapılması amacıyla idare yöneticileriyle birlikte ortak aksiyon planlarının hazırlanması
  • İç denetim faaliyetleri sonucunda idare ile mutabık kalınan ve aksiyon planına bağlanan önerilerin planlandığı şekilde gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğinin izlenmesi
  • Bilgi teknolojileri (BT) denetimlerine ilişkin olarak; mevcut istihdam imkanları çerçevesinde gerekli BT denetçisi arayışının başlaması, BT denetimi yapılabilir safhaya gelindiğinde ise BT denetiminin diğer denetimlerle birlikte yürütülecek şekilde planlama yapılması
  • Güvence verme ve danışmanlık faaliyetlerinin beraber yürütülmesi[1]
3.2 İç denetim uygulamalarının izlenmesi
  • İç denetim birimlerinde yürütülen iç denetimin ilgili standart, mevzuat ve rehberlerde yer alan düzenlemelere göre yapılıp yapılmadığını izleyecek bir iç gözetim mekanizması (denetim gözetim sorumlusu belirlenmesi gibi) kurulması
  • Yapılan iç denetimin ilgili standart, mevzuat ve rehberlerde yer alan düzenlemelere göre yapılıp yapılmadığının Kurulca, azami beş yılda bir kalite güvence ve geliştirme rehberi çerçevesinde her bir iç denetim birimi itibariyle dış değerlendirmeye tabi tutulması
  • Kurulca, kamu idarelerinde gerçekleştirilecek iç denetim faaliyetleri sonuçlarının konsolide edilerek sıkça karşılaşılan aksaklıklar ile en iyi uygulama örneklerine ilişkin değerlendirme ve açıklamalar yapılması
 
3.3 İç denetimin geliştirilmesi
 
3.3.1 İç denetim faaliyetlerinin geliştirilmesi
  • İç denetimde kavram birliğini (conceptualisation) sağlamak amacıyla bir sözlük hazırlanması
  • İç denetimde bilgisayar destekli denetim tekniklerinin kullanılması ve yaygınlaştırılması
  • İç denetime ilişkin düzenlemelerin sürekli olarak değerlendirilmesi ve bu alandaki uluslararası gelişmeler de dikkate alınarak ilgili mevzuatın revize edilmesi
 
3.3.2 İç denetçilerin nicelik ve niteliklerinin artırılması
  • Sertifika programının dışında iç denetçilere mevzuat uyarınca verilecek asgari yüz saatlik meslek içi eğitimin üç yıla yayılarak düzenli bir şekilde uygulanması
  • Başlangıçta ihtiyaç duyulan alanlarda eğitimlerin dışardan hizmet alımı yoluyla ya da diğer iç denetim birimlerindeki yetkin personel aracılığıyla yürütülmesi, sonraki dönemlerde iç denetçiler arasından eğitici olabileceklerin belirlenmesi ve bu denetçilerin eğiticilerin eğitimi programlarına katılımlarının teşvik edilerek, her iç denetim biriminin kendi eğitici kadrosunu oluşturması
  • İç denetim alanında akademik çalışması olan kişi ve kurumlarla işbirliği yapılması ve bu alandaki çalışmaların teşvik edilmesi
  • İç denetim alanında model teşkil eden ülkelere belli programlar dahilinde çalışma gezisi düzenlenmesi
 
3.3.3 Kurumsal kapasitenin güçlendirilmesi
  • Kurulun kurumsal kapasitesinin mevcut ve öngörülen ihtiyaçlar doğrultusunda merkezi uyumlaştırma fonksiyonunu yürütecek şekilde güçlendirilmesi
  • Kurul ve iç denetim birimlerinin ilgili teşkilat kanunlarında yer alması
 
3.3.4 İç denetim konusundaki farkındalığın artırılması
  • İç denetimin kamu idarelerinin üst düzey yöneticilerince anlaşılması ve sahiplenilmesi için Kurul ve iç denetim birimlerince bilgilendirme toplantıları, çalıştay ve seminerler düzenlenmesi
  • İç denetimin tanıtımı ve uygulanmasına yönelik olarak el kitapçıkları ve broşürler hazırlanması
 
3.4 İç denetim faaliyetlerinin uyumlaştırılması ve koordine edilmesi
  • İç denetim alanında en iyi uygulama örneklerinin belirlenip yaygınlaştırılması ve ilgililere en kolay ve hızlı bir şekilde duyurulması için; Kurulun bir bilgi merkezi (excellence center) konumuna gelmesi ve bu konuda gerekli iletişim ağının kurulması
  • Ortak politikaların belirlenmesi, karşılıklı roller ve beklentilerin açıklığa kavuşturulması ve olası problemlerin çözümü amacıyla Kurul ve iç denetim birimleri ile kamu idareleri ve diğer denetim birimleri arasında yakın işbirliği sağlanması


IV. GZFT ANALİZİ
 
4.1 Güçlü yönler
·         Kurulun bakanlıklar arası bir yapıya sahip olması
·         Kurul üyelerinin tecrübe ve motivasyonunun kuvvetli olması
·         İç denetim alanında birincil ve ikincil mevzuatın tamamlanmış olması
·         İdarelerin ihtiyaçları çerçevesinde belirlenen iç denetçi kadrolarının tahsisinin yapılmış olması
·         İç denetçilerin büyük bir kısmının atanmış olması
·         İç denetçilerin sertifika eğitiminin başlamış olması
·         5018 sayılı Kanunun uygulanmasını desteklemek amacıyla, katılım öncesi mali yardım programı kapsamında bir Eşleştirme Projesinin tamamlanmış olması
·         Geçici 5’inci maddeye göre atanan iç denetçilerin güçlü bir denetim kültürü ve tecrübesine sahip olması
 
4.2 Zayıf yönler
  • Bazı kurumlarda iç denetçi atamalarının yapılmamış olması
  • İç denetim faaliyetlerinin henüz başlamamış olması
  • İç denetim bilgi teknolojileri alt yapısının yaygınlaşmamış olması
  • Üçüncül düzey mevzuatın tamamlanmamış olması
  • Kurulun idari ve kurumsal kapasitesinin zayıf olması
  • İç denetim mevzuatı ile AB norm ve uygulamaları arasında bazı uyumsuzlukların bulunması
·         Atanan iç denetçilerin geleneksel denetim paradigmasını sürdürmeleri ihtimali
 
4.3 Fırsatlar
  • AB’ye uyum süreci ve bunun getirdiği yapısal değişim ihtiyacının olması
  • İç denetimi de kapsayan mali kontrol faslının (32 nci fasıl) müzakerelerine başlanılmış olması
  • Kamu yönetiminde değişim çabalarının sürüyor olması
  • Kamu idarelerinde yönetim kadrolarının genç ve eğitimli olması
  • İç denetim alanında uluslararası alanda çok geniş bir bilgi birikiminin olması
 
4.4 Tehditler
  • AB sürecinde zaman zaman duraksamaların yaşanma ihtimalinin olması
  • Üst yönetim ve denetlenecek birimlerde iç denetim konusunda farkındalık eksikliği bulunması
  • Kamu idarelerinde denetime karşı olan isteksizlik.


·          [1] İç denetim faaliyetlerinde danışmanlıktan ziyade güvence sağlama (denetim) faaliyetlerine ağırlık verilmelidir. Ancak mali yönetim ve kontrol sistemimizde yapılan köklü değişiklikler çerçevesinde yönetimin oluşturacağı yeni sistem, süreç ve kontrollerin tesisinde idareye yardımcı olmak amacıyla başlangıç döneminde, iç denetimin danışmanlık yönünün ağır basması faydalı olacaktır.
 

Henüz yorum yapılmamış.

 
  Diğer Mevzuatlar

İç denetim

  İçtihatlar
  Hukuki Açıklamalar
  Makaleler
  Dava Dilekçeleri
 
 

  Copyright © 2009 İdare Hukuku / Künye - İletişim

Bu internet sitesindeki hiçbir bilgi kesin bilgi veya öneri olarak kabul edilmemeli ve herhangi bir karar veya eyleme temel oluşturmamalıdır. Kendi spesifik durumunuz konusunda sadece uzman hukukçudan alacağınız bilgiler doğrultusunda hareket etmeniz gerekir. Bu sitedeki bilgilerin doğruluğu ve geçerlilik süresi konusunda www.idarehukuku.net kesinlikle sorumluluk sahibi değildir.